dinsdag 20 maart 2018

Minister wil een strengere screening voor wethouders

Kandidaat-wethouders moeten een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag) kunnen overleggen. En gemeenten moeten wethouders vooraf beter kunnen controleren. Dat schrijft minister Ollongren aan de Tweede Kamer.


VOG verplicht

Kandidaat-wethouders worden voortaan alleen nog benoemd als zij een verklaring omtrent het gedrag kunnen overleggen. Zo’n VOG is nu voor wethouders niet verplicht. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) wil daarom de Gemeentewet wijzigen, schrijft ze maandag in een brief aan de Tweede Kamer.

Integriteit

De minister neemt ook nog andere maatregelen om de integriteit van het lokaal bestuur te bevorderen. Het lokaal bestuur functioneert volgens haar in het algemeen goed en dus zijn haar maatregelen vooral bedoeld „om incidenten te voorkomen”.

Basistoets

Zo wil Ollongren een ‘basistoets integriteit’. Dit is een analyse die gemeenten voor de benoeming van wethouders kunnen uitvoeren, om risico’s op zaken als corruptie en belangenverstrengeling aan het licht te brengen. Gemeenten schakelen nu soms al bureaus in voor integriteitsonderzoek, maar deze bureaus hanteren volgens het ministerie „verschillende standaarden”. De landelijke basistoets wordt niet wettelijk verplicht, gemeenten mogen zelf bepalen of ze het instrument gebruiken.


Meer macht voor de burgemeester

Wat Ollongren betreft wordt ook de positie van de burgemeester versterkt. Hij is sinds twee jaar wettelijk verantwoordelijk voor het bevorderen van de integriteit in de gemeente, maar mist bevoegdheden daarvoor.

Zo kan de burgemeester de benoeming van een wethouder die hij niet vertrouwt niet tegenhouden; dat kan alleen de gemeenteraad. 


Gemeenteraad

In het plan van Ollongren houdt de gemeenteraad het laatste woord over benoemingen. Wel gaat de minister onderzoeken of de commissaris van de koning of de minister zelf een grotere rol moeten krijgen bij een conflict. Ollongren denkt daarbij aan wettelijk vastleggen van het recht van een commissaris van de koning collegevergaderingen bij te wonen en gemeentelijke documenten in te zien. Ook werkt ze aan een landelijke commissie die de burgemeester bij integriteitsvraagstukken kan ondersteunen.

Raadsleden

Kandidaat-raadsleden hoeven wat de minister betreft niet verplicht een VOG te overleggen. Dit is volgens Ollongren in strijd met het passief kiesrecht.

Sommige politieke partijen vragen al wel een VOG van hun kandidaat-raadsleden.


De minister bekijkt ook nog of er meer redenen zijn een raadslid te kunnen schorsen dan alleen belangenverstrengeling.

Bron: NRC; 19 maart 2018