vrijdag 16 maart 2018

21 maart 2018, van politiek naar democratie

Uit de rubriek opinie van het Eindhovens Dagblad. Mario van Hamersveld en Harry Janssen zijn beiden voormalig extern voorzitter van de Rekenkamer Eindhoven. Zij vinden dat de werkwijzen van de lokale democratie te veel verankerd zijn in de praktijk van gisteren.


Lokale democratie

Politici en ambtenaren in veel gemeenten zijn vooral met zichzelf bezig, zo lijkt het. De griffier van Almere constateerde bij het afscheid van zijn collega in Eindhoven 'dat er een leeg midden is ontstaan in het lokaal publiek domein'.

Er moet hard gewerkt worden 'om de lokale democratie een eigentijdse betekenis te geven'.


Minder politiek, meer democratie

Onlangs stelde oud-ombudsman Brenninkmeijer dat burgers minder behoefte hebben aan politiek, maar meer aan democratie. Sommigen wensen meer toekomstgerichtheid. Men wil ook een 'experimenteel bestuur': doorlopend vooruit, stap voor stap.

Democratie

De vraag is: hoe brengen we democratie weer naar de samenleving?

Hoe plaatsen we de burger terug in het midden van de publieke ruimte? 

Wezenlijk is wat voor stad/dorp we willen zijn. Het wordt tijd nadrukkelijk de verbinding te zoeken met de burger. Met als doel een meer evenwichtige, rechtvaardigere samenleving, waarin maatschappelijke behoeften en solidariteit meer centraal staan. Ons uitgangspunt is dat de rol van de lokale overheid minder bepalend wordt.

Die rol wordt meer faciliterend: de overheid als creatieve mede-vormgever van een moderne netwerksamenleving.


Lange termijn visie

Meer openbaar debat is dringend gewenst. Wederzijds respect en het ingaan op verschillen bepalen de kwaliteit van samen spreken, samen denken en handelen.

Er is vooral een langetermijnvisie nodig: waar willen we met onze stad/ons dorp naartoe. 

Vanuit een perspectief van tien jaren kunnen wij nadrukkelijk vaststellen welke aandacht wordt gegeven aan thema's als werk, duurzaamheid, zorg, veiligheid, onderwijs, cultuur en mobiliteit.

Coalitie timmert dicht

Het coalitieakkoord moet anders. Partijen die elkaar na de verkiezingen vinden, sluiten doorgaans een akkoord voor vier jaar. Hoe minder vertrouwen, hoe dikker het coalitieakkoord. Dit heeft nadelige gevolgen.

De fractiediscipline (allemaal hetzelfde stemmen) werkt verlammend, de oppositie komt niet meer aan bod omdat alles is dichtgetimmerd. Voor de burger is het lastig om nog invloed uit te oefenen.


Hoofdlijnen

Het ligt voor de hand dat partijen een akkoord op hoofdlijnen maken vanuit het langere termijn perspectief . Onvoorziene zaken zijn dan beter inpasbaar. Belangrijk daarbij is elkaar meer vrijheid te geven bij besluitvorming - een afgewezen voorstel hoeft niet direct consequenties te hebben voor de betrokkenen.

Wethouders

Dan de keuze van de wethouders. Het is in steden/dorpen kennelijk een probleem om goede bestuurders te vinden binnen de eigen lokale partijgelederen. Burgers vinden het belangrijk dat bestuurders uit de lokale gemeenschap komen. Mogelijk lukt dit als het lidmaatschap van een partij als vereiste wordt losgelaten.

Controle en verantwoording

Tenslotte controle en verantwoording. De belangstelling van het 'doorsnee raadslid' gaat veelal niet zo zeer uit naar controle op de uitvoering van het overeengekomen beleid. Afgezien van het feit dat men zich dus op dit gebied kan onderscheiden (tip!), leert de ervaring dat dit noodzakelijk is.

Ook wordt gepleit voor het meer betrekken van burgers en organisaties bij verantwoording.


Democratische lente?

Hoe verder? De traditionele politieke verlanglijstjes kunnen van tafel.

Laat men zich na 21 maart vooral bezinnen, samen met de inwoners, over thema's als: wat voor gemeente willen we zijn? Wat willen we met de gemeente bereiken? Hoe wordt verbinding met de burgers ontwikkeld? 

Het resultaat daarvan kan een manifest zijn voor onze lokale democratie. Dat kan gehanteerd worden bij meer gedetailleerde planvorming op langere termijn van de gemeente, door de gemeente.

De vraag wordt: hobbelen we door op de oude weg of komt er een nieuwe democratische lente?


Bron: Eindhovens Dagblad; Opinie; 16 maart 2018

PS: Deze noodkreet uit Eindhoven past een op een op het bestuur van de gemeente Deurne. 

Laat het bestuur van Deurne ook proberen een nieuwe, democratische weg in te slaan. Een bestuur dat los staat van inwoners en niet op zoek is naar echte democratie kan de komende vier jaar weinig voor de inwoners betekenen. Laat de nieuwe leden van de gemeenteraad, los van vertegenwoordigers van de politiek, beginnen met een diepgaande discussie over ‘nieuwe democratie’, voordat begonnen wordt met eventuele coalitie besprekingen.