dinsdag 5 december 2017

De heilige graal van de economie

Maandag 4 december 2017 vertoonde 2Doc de documentaire ‘Beerput Nederland’ over milieucriminaliteit in Nederland. Documentairemaker Wilfried Koomen is in dit artikel aan het woord over zijn productie. Veel kijkers werden wakker geschut door zijn afschrikwekkende verhaal dat heel Nederland raakt. Conclusie van Koomen: “Als in Nederland de overheid moet kiezen tussen economie en milieu, dan delft dat laatste altijd het onderspit.”


Milieuwetgeving

Wie zich verdiept in de geschiedenis van Nederlandse afvalverwerkingsbedrijven in de havens van Rotterdam en Amsterdam waant zich in een Italiaanse misdaadfilm. Decennialang konden bedrijven milieuwetgeving aan hun laars lappen en genoten zij hierbij bescherming van de overheid. Het milieu was ondergeschikt aan economisch belang.

Documentairemaker Wilfried Koomen ontdekte dat veroordeelde milieucriminelen anno 2017 zelfs meeschrijven aan nieuwe milieuwetgeving.


De heilige graal

Verschillende afvalverwerkingsbedrijven die in het verleden zijn veroordeeld voor milieudelicten maakten een doorstart onder een andere naam en konden relatief ongehinderd doorgaan met het overtreden van de regels. “De overheid is als de dood om bedrijven aan te pakken omdat dat wel eens banen zou kunnen kosten. En dat schijnt echt doodzonde nummer een te zijn in de politiek.

Het is dan ook niet zozeer een kwestie van corruptie maar meer het blinde aanbidden van de heilige graal van de economie. Die gaat vóór alles”, aldus Koomen.


Criminaliteit

Een criminoloog geeft aan in de film dat er in de afvalverwerkende industrie onder meer een hoog risico op criminaliteit bestaat omdat misstanden heel moeilijk te bewijzen zijn. “Milieucriminaliteit is heel ingewikkeld en heel moeilijk te bewijzen. In de rechtszaal houdt bewijslast maar mondjesmaat stand omdat je de herkomst van gifstoffen in zee moeilijk kunt aantonen.

Bovendien hebben deze bedrijven de beste advocaten in dienst die deze rechtszaken met gestrekt been ingaan. 

Daarbij komt dan nog dat rechters vaak weinig kennis hebben van de materie en daardoor de ernst van de vaak zeer gecompliceerde zaken onvoldoende kunnen inschatten.”


Wet openbaarheid van bestuur (Wob)

Koomen: “Ik was al een jaar bezig met deze film toen ik een tip binnen kreeg over de nieuwe milieuwet. De tipgever adviseerde mij een Wob-verzoek in te dienen om te zien wat ik boven kon krijgen. Tot mijn grote verbazing bleken er veroordeelde milieucriminelen te staan in het lijstje bedrijven die de overheid adviseert over hoe de nieuwe milieuwet er uit moet komen te zien.”


Meten met twee maten

Koomen hoopt dat zijn documentaire zal helpen om de discussie op gang te brengen over de heiligverklaring van het economisch belang. “Net zoals de afschaffing van de dividendbelasting is ook dit een voorbeeld van hoe het grootkapitaal gefaciliteerd wordt en de burgers dit moeten betalen. Bovendien wordt er met twee maten gemeten. Aan de ene kant mogen oldtimers het centrum van Amsterdam niet meer in omdat dit teveel fijnstof zou produceren. Maar aan de andere kant stoten de 17 grootste zeeschepen ter wereld meer stikstofdioxide uit dan alle auto’s ter wereld bij elkaar. En er zijn niet 17 van dit soort schepen, maar 50.000.

In plaats van dat hier iets aan gebeurt krijgen deze bedrijven juist belastingvoordelen”, legt de filmmaker uit.


Alle partijen

“Steeds meer mensen zijn het zat dat alles alleen maar draait om economisch gewin en dat er met twee maten gemeten wordt. Dit doen overigens niet alleen de partijen die nu in de regering zitten maar ook de oppositie. Ook de PvdA en zelfs Groen Links maken zich hier schuldig aan.”

Zoals een van de sprekers in de documentaire de film afsluit: “Als de overheid moet kiezen tussen economie en milieu, dan delft dat laatste altijd het onderspit.”


Bekijk de documentaire (89 minuten) en begrijp daarna meer over Nederland, bedrijven, ondernemers, politiek en bestuur.

Bron: 2Doc; 4 december 2017

Lees ook: Beerput Nederland: decennia van gedoogde milieucriminaliteit. 

Uit dit artikel: “Verplicht voer voor alle op banen en groei gefixeerde politici, deze film, en natuurlijk voor iedereen die zich met die nieuwe milieuwet bezighoudt.