zaterdag 2 december 2017

Boeren redders in nood bij het herstel van land

Als directeur van Commonland trekt Nederlander Willem Ferwerda de wereld over om op grote schaal landschap en agrarisch grondgebied te herstellen. De man die in 2016 door Trouw werd uitverkozen tot duurzaamste Nederlander beschouwt dit als zijn levenswerk. Boeren spelen daarin een sleutelrol.


Lange adem

Basisidee van Commonland  is om het huidige model van alleen financiële winstmaximalisatie per hectare te veranderen in een die meer winst oplevert. Op vier plekken in de wereld worden grote stukken landschap aangepakt, waarbij  plaats is voor natuur, economische bedrijvigheid en het gebruik van land, zodat bodemleven en biodiversiteit toeneemt. Dit proces van 'landschap herstellen' vergt een lange adem van minimaal 20 jaar.

LTO

Een aanpak gericht op biodiversiteit en natuurlijke hulpbronnen wordt mede gesteund door LTO Nederland. De agenda van de aanpak omvat voedsel, klimaat, water, energie en gezondheid. Mensen krijgen meer aandacht voor ecologie en de samenhang met onze economie. Deze weg is al jaren terug ingeslagen door onder meer samenwerkende natuurorganisaties en biologische en biodynamische boeren.

Grootschalige landbouw

Voor een groot deel is de grootschalige gangbare landbouw gericht op financiële winstmaximalisatie per hectare en efficiency. Dit leidt tot verlies van biodiversiteit en bodemvruchtbaarheid en zal uiteindelijk het faillissement betekenen van dit systeem. De kosten worden  afgewenteld op mensen, dieren, natuur en het klimaat. Maar wat gebeurt er als gangbare landbouwproducten mondiaal realistisch geprijsd worden, dus inclusief de kosten van vervuiling, uitstoot en biodiversiteitsherstel? Kost een biologische kip dan 6 euro en een plofkip 20 euro?


Stoppen met de intensieve landbouw?

Dat is een misverstand. Het is helemaal niet erg om op bepaalde stukken grond intensieve bodemherstellende akkerbouw te bedrijven, maar dat moet dan wel in een omgeving met daaromheen een netwerk van zones met natuur. Intensivering is ook mogelijk door gewassen in samenhang te telen, zoals bijvoorbeeld in voedselbossen gebeurt.

Omwenteling

Een gebied vier keer zo groot als Nederland is in 120 jaar eerst gekapt en vervolgens gebruikt voor graan dat met behulp van kunstmest en gewasbescherming is geteeld. Mensen treken daar nu massaal weg, mede door overbegrazing van veegronden en gebrek aan zoet water. Dit zijn problemen die in het hele Middellandse Zeegebied en in grote delen van Afrika, Azië en de Amerika's voorkomen. We staan aan de vooravond van een omwenteling in het gebruik van ons land, waarbij de ecologische functies terug zullen keren.

Boeren

Boeren kunnen een bijdrage leveren aan een oplossing door het landbouwsysteem ecologisch duurzaam te maken. Het denken van de ecologie moet als het ware uitgangspunt worden. Het vraagt om samenhang en samenwerking tussen boeren en andere land- en grondeigenaren. We zijn als land- en tuinbouw, bedrijfsleven en overheid nog te veel met ons eigen ding bezig. Boeren over de hele wereld zeggen allemaal hetzelfde:

“We laten onze gronden slechter achter aan de volgende generatie dan dat we ze hebben gekregen.” 


Bron: Nieuwe oogst; 17 november 2017; klik hier voor het volledige artikel.