vrijdag 1 december 2017

Bestrijdingsmiddel Monsanto probleem voor drinkwater

Glyfosaat is een potente onkruidverdelger. Spuit het op de bladeren en de plant verwelkt. Het landbouwgif werd al in 1974 op de markt gebracht door het Amerikaanse Monsanto. En het wordt in de hele wereld gebruikt. Na een jaar touwtrekken nam de Europese Unie 27 november 2017 een besluit: het mag nog vijf jaar gebruikt worden. Waarom is glyfosaat zo discutabel?


Glyfosaat en economie

Glyfosaat, ook bekend onder de merknaam Roundup, is een van de meest gebruikte bestrijdingsmiddelen ter wereld, ook in Nederland. In 2012, het recentste jaar waarover het Centraal Bureau voor de Statistiek gegevens heeft, gebruikten Nederlandse boeren 150.000 kilo glyfosaat.

Zaad

Voor ontwikkelaar Monsanto gaat het niet alleen om de verkoop van het bestrijdingsmiddel, maar ook de handel in zaad van gewassen die geen krimp geven als je er glyfosaat op spuit. Die gewassen, zoals soja en maïs, zijn met genetische manipulatie resistent gemaakt. Daardoor kunnen boeren onkruid verdelgen als het gewas al op het land groeit.

Glyfosaat en de mens

Je moet het niet in je ogen krijgen. Maar het grote hete hangijzer is de vraag: is glyfosaat kankerverwekkend? De Europese Commissie volgt de geruststellende conclusies van het Europese voedselveiligheid-agentschap EFSA en het chemicaliën-agentschap ECHA. Het is „onwaarschijnlijk” dat glyfosaat bij mensen kanker veroorzaakt, adviseerde de EFSA in november 2015. Daar staat het oordeel van de ‘International Agency for Research on Cancer’ van de Wereld Gezondheid Organisatie tegenover. Dat oordeelde: “waarschijnlijk kankerverwekkend.


Glyfosaat en het milieu

Het grootste ongemak over glyfosaat is dat het langzamerhand overal is. Glyfosaat geeft al problemen bij de Nederlandse drinkwatervoorziening. In oppervlaktewater dat wordt gewonnen om er drinkwater van te maken, zit volgens de drinkwaterbedrijven „al jaren” te veel glyfosaat. Het staat daarom op de lijst van ‘probleemstoffen’. Ook in 45 procent van de Europese akkers is glyfosaat of een afbraakproduct terug te vinden, toonden Wageningse wetenschappers in oktober aan.


Glyfosaat en de regering

Nederland volgde het advies van het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Cgtb). Dat schreef in augustus dat de Europese Commissie, het EFSA en de ECHA hun werk goed hadden gedaan. Veilig gebruik van glyfosaat is „mogelijk”, vindt het Cgtb, en dat advies nam het toenmalige ministerie van Economische Zaken over. De nieuwe minister Carola Schouten van Landbouw zei vorige maand wel dat glyfosaat „een laatste redmiddel” moet worden.

Drinkwater

In Nederland moet wel de vervuiling van het oppervlaktewater – en dus het drinkwater – aangepakt worden, schreef het Ctgb. Sinds 2016 mogen chemische onkruidbestrijdingsmiddelen (waaronder dus glyfosaat) in Nederland daarom al niet meer op ‘verharde oppervlakken’ gebruikt worden. Daar kwam deze maand een verbod op gebruik in parken en plantsoenen bij.

Bron: NRC; 28 november 2017