vrijdag 13 oktober 2017

Nieuw kabinet voorbarig over duurzaamheid

Het nieuwe kabinet wil het ‘duurzaamste ooit’ worden. Of dat lukt, is onzeker. Rutte III heeft weinig oog voor natuur en stelt zich afhankelijk op bij klimaat. Is het terecht om, zoals D66-leider Pechtold dat dinsdag deed, de coalitieafspraken te bombarderen tot ‘duurzaamste regeerakkoord ooit’? Het lijkt voorbarig, op zijn minst. De opgeschreven klimaatambities zijn niet misselijk, op punten erg hoog. Maar de waarde van een akkoord is gelegen in de resultaten die er redelijkerwijs van te verwachten zijn. En dat is nog omkleed met onzekerheden, waarschuwen onder meer alle milieuorganisaties.


Beperkt begrip van duurzaamheid

Bovendien, klinkt het ook veel uit de groene gelederen, is de definitie van duurzaamheid in het regeerakkoord veel te beperkt. Duurzaamheid is meer dan alleen CO2 en klimaat. Keuzes over natuurbescherming en ecologie ontbreken. Natuurmonumenten is niet te spreken over het ontbreken van heldere doelen voor versterking van onze natuur’. “Echt groen beleid is breder dan alleen energiebeleid”, zegt het Wereld Natuur Fonds teleurgesteld.

Toekomst doelen

De energie- en klimaatparagraaf van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie is de hoofdreden om nu de trom te roffelen over duurzaamheid. Daarin staan toekomstdoelen. Kolencentrales moeten dicht zijn in 2030. In datzelfde jaar moeten broeikaskassen 49 procent lager liggen dan in 1990, als opmaat naar 80 tot 95 procent reductie in 2050. Verkochte auto’s moeten in 2030 emissieloos zijn. Vanaf 2024 stopt de subsidie voor het meeverbranden van stukjes hout (pallets) in kolencentrales, door milieuclubs gezien als een bosverwoestende vorm van energieproductie.

Energieakkoord

Er moet wat Rutte III betreft, een nieuw energieakkoord komen. Bedrijven, milieuorganisaties, vakbonden en overheden (en niet te vergeten de inwoners zelf) moeten gaan onderhandelen. Daar hangt veel van af. De coalitie had zelf allerlei knopen kunnen doorhakken, over expliciete eisen voor energiebesparing of een harde agenda om de kolencentrales te sluiten, of de laatste kerncentrale. Of en hoe dit gebeurt komt in handen van polderende partijen te liggen. Het is zeker geen uitgemaakte zaak dat dit lukt. Het huidige energieakkoord (tot 2023) kwam al met hangen en wurgen rond.

Opslag van CO2?

Vooral de afvang en opslag van CO2 (carbon capture and storage, CCS) bij fabrieken moet zorgen dat dit 2030-doel wordt gehaald. Om CCS aan te moedigen gaat het kabinet subsidie geven. Dat is nodig ook, want de techniek staat te boek als peperduur. De overkoepelende Vereniging voor Energie, Milieu en Water (VEMW) reageert positief. Maar of de fabrieken ook snel CO2 in de grond gaan pompen? VEMW is bereid ‘stappen te zetten, via 2030 richting 2050’, het klinkt wat gereserveerd.

Goede start

Rutte III maakte ook een reeks heldere besluiten. Er komt een kilometerheffing voor vies vrachtverkeer. Er komt een minimale CO2-belasting voor de stroomsector. Opvallend veel concrete keuzes gaan over aardgas. Er komt een hogere energiebelasting op aardgas (en een lagere op stroom). De winning van aardgas in Groningen daalt tot 2021 met 3 miljard kuub. De verplichte aansluiting van huizen op aardgas verdwijnt uit de wet. Het kabinet zet 100 miljoen klaar voor het aardgasvrij maken van huizen, genoeg voor een start.

Bron: Trouw; 11 oktober 2017