dinsdag 31 oktober 2017

Insecten verdwijnen, de landbouw moet verduurzamen

Onderzoekers uit Nederland en Duitsland komen in een wetenschappelijk artikel tot de slotsom dat in de voorbije 27 jaar driekwart van de insecten in 63 Duitse natuurgebieden is verdwenen. Het bewijs is er niet, maar er zijn sterke aanwijzingen dat dit in hoofdzaak het gevolg is van nieuwe bestrijdingsmiddelen die in de landbouw worden gebruikt, de neonicotinoïden. 


Wat zijn neonicotinoïden?

Stoffen die verwant zijn aan nicotine. Het zijn middelen, die zich via sapstromen door de hele plant verspreiden. Niet alleen de vrucht, maar ook het blad en de steel zijn giftig voor insecten. Bij veel gewassen zit er al een laagje van dit bestrijdingsmiddel om het zaadje heen. Het betekent dat deze pesticiden worden ingezet vanaf de eerste groei van het gewas.

Dodelijk

Het middel wordt op grote schaal en in hoge concentraties toegepast.

Het laagje om één maiszaadje is in theorie al genoeg om meer dan 200.000 bijen te doden. 

Het gif verstoort de prikkels tussen zenuwcellen in de hersenen van insecten, waardoor ze dood gaan.


Wijd verspreid

Omdat neonicotinoïden bijna overal voorkomen (in het oppervlaktewater, in urine en poep van koeien en in pollen en nectar van wilde planten) worden veel meer dieren dan alleen de plaaginsecten die boeren willen bestrijden, er door getroffen. Berekend is dat 80 tot 96 procent van het gif uiteindelijk uitspoelt naar de bodem en het oppervlaktewater.

Andere problemen

Er zijn meer mogelijke oorzaken van sterfte. Zoals de stikstof die op natuurgebieden neerdaalt. Die stikstof komt deels van het verkeer, van energiecentrales, maar ook van de intensieve veehouderij. De ammoniakdampen uit varkensstallen dalen ook neer op natuurgebiedjes in de omgeving.

Actie

Er zijn genoeg aanwijzingen voor een volledig verbod op het gebruik van deze groep van pesticiden, vinden hoogleraren Berendse en van der Sluijs. Zowel Berendse als Van der Sluijs aarzelen geen moment als het om de toelating van deze middelen gaat.

Ze moeten direct van de markt, vinden zij. 


Niet onmisbaar

Volgens Van der Sluijs kan de landbouw best zonder neonicotinoïden. "Er zijn genoeg studies waaruit blijkt dat deze middelen geen invloed hebben op de opbrengsten van gewassen.” Sinds enige tijd mogen neonicotinoïden in de EU niet meer worden gebruikt in gewassen die bijen aantrekken, zoals koolzaad. Dit seizoen hadden de boeren die koolzaad verbouwden een hogere opbrengst, zonder neonicotinoïden. Een totaal verbod zou een begin van een oplossing bieden. De landbouw zal uiteindelijk moeten verduurzamen." Fabrikanten Bayer en Syngenta wilden weer niet ingaan op de studie.

Bron: Trouw; 19 oktober2017