vrijdag 22 september 2017

Opmars megastallen, een ziekmakende ontwikkeling

Schaalverkleining
Schaalverkleining in de landbouw is een voorwaarde voor duurzaamheid. Het besef is doorgedrongen dat schaalvergroting over acceptabele grenzen is heengegaan. Er is niet alleen sprake van lokale milieuoverlast en landschapsaantasting, maar ook van risico’s voor de volksgezondheid. Steeds vaker worden er ook fundamentele vragen gesteld ten aanzien van dierenwelzijn en ethisch handelen.


Regering

Eind 2011 heeft het kabinet besloten geen wettelijke grens te stellen aan de grootte van megastallen en de verantwoordelijkheid neer te leggen bij gemeenten en provincies. Maar najaar 2012 zei CDA minister Henk Bleker al: “Ongebreidelde groei van veehouderijen is niet gewenst.”


Wat zijn megastallen?

Onderzoeksinstituut Alterra van de Landbouw Universiteit Wageningen: “Bij megastallen gaan we uit van grote aantallen dieren op één locatie, al of niet van één ondernemer. Dit betekent één grote stal, eventueel met meerdere verdiepingen of een concentratie van kleinere stallen op het erf.”

Beproeving voor het dier

Zowel mensen als dieren kunnen slechts een beperkt aantal soortgenoten om zich heen verdragen om verbinding en geborgenheid mee aan te gaan. Iedere diersoort heeft een grens waarbij dat niet meer kan. Bij koeien is dat ongeveer 45 dieren en maximaal 60 tot 80. Bij varkens en kippen zijn nog veel grotere aantallen in eenzelfde ruimte ondergebracht. Daar is dier-eigen gedrag al langere tijd aan het veranderen.


Dierziektes

Door grote concentraties dieren neemt de kwetsbaarheid voor dierziektes toe. Ter voorkoming hiervan worden o.a. antibiotica preventief toegediend, met ernstige risico’s voor de volksgezondheid. Via ventilatiesystemen worden fijnstof, ziektekiemen en ‘geurstoffen van dieren’ uitgestoten die schadelijk zijn voor de volksgezondheid.


Bewegingsruimte

In stallen zonder uitloop is de benodigde bewegingsruimte veel te gering. Dit geldt voor kippen en varkens, maar ook voor koeien. Een koe heeft om zich heen een cirkel met een middellijn van 3 meter nodig om zich goed te voelen en een vrijheidsgevoel te ervaren.

Veevoer

Grootschalige dierhouderij in Nederland is afhankelijk van veevoerimport uit andere landen en continenten. Daarmee worden mineralenkringlopen op mondiaal niveau verstoord en heeft Nederland nog steeds een mestoverschot.

Gezinsbedrijven

Zowel de veehouders als de dieren in de veehouderij hebben baat bij kleinschalige bedrijven. Door de schaalvergroting verliezen steeds meer boerengezinnen, met name de kleinere bedrijven, hun bestaan en kostwinning. De agro-industrie (veevoederbedrijven en verwerkende industrieën) krijgt steeds meer invloed en neemt het roer over.


Duurzaamheid

Schaalverkleining is een voorwaarde voor duurzaamheid, in tegenstelling tot de stelling dat duurzaamheid alleen te realiseren is bij grootschaligheid. Hoe groter de stallen, hoe meer dieren en des te groter de concentratie van milieuproblemen (meer mest- en ammoniakproductie) en gezondheidsproblemen voor omwonenden (stofuitstoot en verspreiding van ziektekiemen).

2001

In 2001 gaf het rapport ‘Toekomst voor de veehouderij’ van de Commissie Wijffels al aan dat het vijf voor twaalf is. Hoe laat is het nu?

Bron: Earth Matters; 16 september 2017