dinsdag 12 september 2017

Herenboeren brengen natuur terug in de landbouw

Zo’n 70% van Nederland bestaat uit landbouwgrond. We verbouwen daarop zóveel dat we een groot deel van onze producten exporteren. De keerzijde daarvan is dat intensieve landbouw ten koste gaat van de biodiversiteit. In Boxtel groeit  de Herenboerderij waar de natuur terugkomt.


De oprichter

Geert van der Veer is mede-initiatiefnemer van de Herenboeren. Hij werd conventioneel opgeleid aan de Hogere Agrarische School in Den Bosch. “Later kwam ik erachter dat we kippen voeren met eten uit Zuid-Afrika, dat we ons kippenvlees vervolgens exporteren en wij met alle stront blijven zitten”.

Boxtel

De eerste Herenboerderij van Nederland ziet er uit als een zooitje. Dat vinden de boeren in Boxtel, waar het kleinschalige bedrijf van 20 hectare is opgezet. Tweehonderd huishoudens legden elk tweeduizend euro bij elkaar als startkapitaal voor de boerderij die volgens agro-ecologische principes is opgezet. “Als boer vecht je altijd tegen de natuur, je staat de hele dag te schoffelen tegen onkruid, maar dat win je niet. Wij zeggen: laat alles maar groeien”.

Onkruid

Het onkruid tussen de perenbomen, appel- en pruimenbomen in de boomgaard bestaat vooral uit kruiden die bewust zijn gezaaid. Onder meer klaver om de bodem van stikstof te voorzien, zodat er geen kunstmest meer nodig is. Ook tiert de smeerwortel welig, wiens wortels zo lang zijn dat ze contact leggen met de wortels van de fruitbomen. Van der Veer hoopt dat zo het immuunsysteem van de bomen wordt versterkt.

Pesticiden

“De grootste opgave hier is om plagen te voorkomen zonder pesticiden te gebruiken: zo zaaien we bloemstroken in om heel veel vliegends en kruipends te lokken. Zo verwachten we dat de goede insecten de niet gewenste bestrijden en bouwen we een heel nieuw ecosysteem op de boerderij.”

We boeren steeds intensiever

De laatste decennia zijn boeren hun land steeds intensiever gaan gebruiken; hun productie vertienvoudigde in de periode 1950-2015. Bovendien verdwenen sinds 1950 zes van de zeven boeren en kregen de 55.000 blijvers (slechts 0,6 procent van de totale beroepsbevolking) véél grotere bedrijven.

Natuur

Tegelijkertijd is onze intensieve landbouw ronduit slecht voor de natuur. Een van de belangrijkste indicatoren daarvoor is de biodiversiteit; ofwel het aantal verschillende soorten insecten, planten en vogels dat ergens leeft. De grote vraag is hoe onze landbouw verduurzaamd kan worden.

Agro-ecologie

Agro-ecologie is op dit moment de belangrijkste duurzame tegenhanger van de huidige industriële landbouw. “Ik vraag me echt af of we de Nederlandse boeren nodig hebben om de wereld te voeden”, zegt ecoloog Van Dijk.

Biologische landbouw

Nederland zou het eerste land moeten worden dat volledig biologische landbouw bedrijft. Dat Herenboeren het wereldvoedselprobleem niet kan oplossen, is de meest gehoorde kritiek, afkomstig van de intensieve Brabantse akkerbouwers. Van der Veer: “We zijn niet alleen goedkoper dan de supermarkt, maar ook lokaler, verser, milieu- en diervriendelijker”, zegt Van der Veer.

Toekomst

“In de toekomst hebben we geen boeren en geen natuurbeheerders meer, maar dan heeft ons ecosysteem weer hoge biodiversiteit en produceert het ook nog eens voldoende voedsel.”

Probleem

“De lage biodiversiteit en de te lage inkomsten van de huidige boeren zijn  symptoom van hetzelfde probleem: een landbouwsysteem dat alleen kan blijven bestaan door voortdurend de kostprijs van producten te verlagen, wat ten koste gaat van het milieu, het dierenwelzijn en het inkomen van boeren.”

Bron: NEMO kennislink; 17 augustus 2017

Deurne

Waar blijft de ‘Herenboerderij Deurne’? Wie neemt het voortouw? Welke politieke partij is voorstander van agro-ecologie?