zondag 2 juli 2017

Voedselbaronnen worden steeds machtiger

De industriële landbouw ligt al geruime tijd onder vuur voor haar aandeel in klimaatverandering, natuurschade en armoede onder boeren. Toch heeft de sector vrijwel niets ondernomen om kwaliteit en duurzaamheid te verbeteren of om sociale misstanden te verminderen.


De wereld

Wereldwijd zijn er meer dan 570 miljoen boeren en 7 miljard consumenten. Toch controleert slechts een handjevol bedrijven de productieketen van de mondiale industriële landbouw – van het veld tot aan de kassa. Door grote politieke macht van deze bedrijven is verandering van deze situatie niet in hun belang.

Concentratie van de markt

De vraag naar landbouwgrondstoffen die nodig zijn voor (dier) voeding en energieproductie blijft toenemen. De groei van de middenklasse in zuidelijke landen heeft consumptiepatronen veranderd. Dat drijft de mondiale vraag naar bewerkt voedsel op, wat een strijd om de markt tussen multinationale, chemische, en voedselbedrijven veroorzaakt.

Zaden en agrochemie

Bayer, de één na grootste producent van pesticiden ter wereld, wil voor 66 miljard euro Monsanto overnemen, de één na de grootste zadenproducent. Wanneer de Verenigde Staten en de Europese Unie de overname goedkeuren, wat waarschijnlijk lijkt, zullen slechts drie conglomeraten – Bayer-Monsanto, Dow-DuPont en ChemChina-Syngenta – controle hebben over 60% van de mondiale zaden- en agrochemische markt.

Agrotechniek

De agrotechnische sector ondergaat een soortgelijke verandering. De vijf grootste bedrijven zijn verantwoordelijk voor 65% van de markt, met John Deere als grootste.

Digitalisering

Digitalisering van de landbouw staat nog in zijn kinderschoenen en zal uiteindelijk alle facetten van de industrie omvatten. Deze ontwikkeling laat de milieu- en sociale problemen van de industriële landbouw onopgelost. De meeste boeren zullen zich nooit dure digitale machinerie kunnen veroorloven. De slogan ‘groei of verdwijn’ zal vervangen worden door ‘digitaliseer of verdwijn.’

Verwerking van voedsel

De voedselverwerking wordt regionaal gedomineerd door firma’s als Unilever, Danone, Mondelez en Nestlé. Hun verdienmodel is nauw verbonden met obesitas, diabetes, en andere chronische ziekten. Nóg erger is dat voedselbedrijven ook profiteren van de verspreiding van ziekten waarvoor ze gedeeltelijk zelf verantwoordelijk zijn, door verwerkte voeding die is verrijkt met proteïnen, vitaminen, probiotica, en omega 3-vetzuren, als 'gezond' te marketen.

Uitbuiting 

Grote bedrijven breiden hun marktpositie verder uit ten koste van de basis van de productieketen: boeren en arbeiders. Overtredingen van arbeidswetgeving zijn de norm geworden. Leden van vakbonden worden routinematig bedreigd, ontslagen, en zelfs vermoord. Vrouwen zijn in het bijzonder in het nadeel.

Honger

De helft van de 800 miljoen hongerende mensen op de wereld bestaat uit kleine boeren of arbeiders verbonden aan de landbouwsector. Hun lot zal waarschijnlijk niet verbeteren als de grote bedrijven nóg machtiger worden.

Bron: Duurzaam Nieuws; 27 juni 2017