dinsdag 9 mei 2017

Sluipmoordenaar stikstof

Ecologen winden er geen doekjes om: er is iets wezenlijks aan het veranderen in de ecosystemen op voedselarme grond. De hele natuurketen kampt met voedingsstoffentekort en sterfte. De oorzaak wordt gezocht bij de stikstofuitstoot van de intensieve veehouderij.


Teveel mest

"Dit is ecologisch gezien een wasteland", zegt ecoloog Arnold van den Burg. Hij  doet al sinds de jaren negentig onderzoek in de bos- en heidegebieden op de Veluwe. Zijn grimmige conclusie: langzaam lijken bosecosystemen op arme grond om te vallen door een teveel aan mest uit de lucht en in mindere mate door de stikstofuitstoot van de industrie en van het verkeer.

Langzaam proces

Het gaat langzaam, het proces duurt jaren. Het is moeilijk te signaleren welke ecologische en milieukundige processen hieraan precies ten grondslag liggen.
Toch noemt Van den Burg het teveel aan stikstof 'het ergste probleem wat we hebben in de Nederlandse natuur'. “Oorzaak van de achteruitgang is al lang duidelijk: we produceren vlees voor de hele wereld, maar de mest blijft hier."

Sluimerend

Van den Burg is niet de enige ecoloog die gealarmeerd is. Ook Hugh Jansman, fauna-onderzoeker bij Alterra, het onderzoeksinstituut van Wageningen Universiteit, is 'zich rot geschrokken'. "Het gaat dermate sluimerend dat het haast niet te zien is, maar we maken ons grote zorgen. De gevolgen voor het ecosysteem beginnen nu pas in beeld te komen. Nu pas beginnen we door te krijgen dat we eigenlijk over de hele linie naar een beerput kijken."


Maatregelen

Het bestuur van de provincie Gelderland, verantwoordelijk voor de uitvoering van het landelijk stikstofbeleid, laat weten dat er inmiddels maatregelen genomen worden om de natuur op de Veluwe te herstellen. Er lopen al herstelprojecten, aldus een woordvoerder. Het bestuur van de provincie wil niet reageren op de vaststelling van Van den Burg dat op sommige plekken op de Veluwe het ecosysteem op instorten staat.

Natura 2000-gebieden

In 117 van de 148 in Nederland aangewezen Natura 2000-gebieden is de afzetting van stikstof te hoog. Het stikstofoverschot in Nederland is niet alleen schadelijk voor de natuur, ook voor boeren heeft het consequenties. Het uitbreiden van boerenbedrijven die stikstof uitstoten in de buurt van Natura 2000-gebied is haast onmogelijk.

Eikensterfte

Afstervende eiken houden ecologen al decennia bezig. Alterra deed er in 2014 onderzoek naar, en concludeerde dat de verminderde groei en de sterfte van de eiken al sinds begin jaren tachtig (van de vorige eeuw) gaande is. “Eiken lijken gevoeliger te zijn geworden voor droogte en aantastingen”, schrijft het onderzoeksinstituut van Wageningen Universiteit.

Bron: Trouw