zaterdag 15 april 2017

De Brabantse vulkaan borrelt en sist

Onder de titel ‘HELP! Het platteland zit in de knoop’ publiceert het Brabants Dagblad op paaszaterdag 15 april 2017, breed uitgemeten over twee pagina’s, een alarmerend artikel over het probleem van de grootschalige intensieve veeteelt in Noord-Brabant. In het artikel wordt de zorgelijke situatie geanalyseerd en wordt de politiek gefileerd. Te weinig en veel te laat. Het resultaat is, zoals in het ED wordt aangegeven, een gevaarlijke vulkaan die borrelt en sist.


Symptomen

Een Haags wetsvoorstel Veedichte gebieden, een Bladelse wethouder die opstapt omdat ze niet verantwoordelijk kan zijn voor nóg meer vee, een commissaris van de koning die boeren én politiek tot de orde roept. Het is mis op het Brabantse platteland. In het door vee overspoelde Zuidoost-Brabant staan boeren en burgers lijnrecht tegenover elkaar. Brabant is meer dan vol wat betreft varkens, kippen en koeien. Burgers roeren zich.

Veel mensen en veel dieren dicht op elkaar is vragen om gezondheidsproblemen.


De Brabantse vulkaan borrelt en sist

Er ligt een vulkaan in Oost-Brabant, in de driehoek Gemert-Deurne-Reusel. Geen vuurspuwende berg, maar een stapel van 9.116.380 kippen, 2.622.232 varkens, 249.623 koeien, 139.357 pelsdieren, 73.754 geiten, 55.784 kalkoenen en 5.988 paarden en pony's. Die wonen samen met bijna 1,4 miljoen mensen: WIJ. Soms barst de vulkaan uit. Als vogel-, varkens- of runderpest toeslaat en dode dieren in grijpers hangen. Als mond- en klauwzeer de grenzen doet herleven. Als Q-koorts of gekkekoeienziekte BSE de levens van mensen verwoest.

De veeindustrie is een onbedwingbaar monster geworden. 


Het politieke bestuur

Demissionair staatssecretaris Martijn van Dam diende vlak voor de verkiezingen het wetsvoorstel Veedichte gebieden in bij de Tweede Kamer. Of die wet de eindstreep haalt is de vraag. In het voorstel legt Van Dam de wettelijke verantwoordelijkheid voor 'een leefbaar platteland' bij het bestuur van elke provincie afzonderlijk. De Brabantse politiek probeert met provinciale regelgeving, puntensystemen, geurnormeringen en wijzigingen van bestemmingsplannen het tij te keren. Het provinciebestuur heeft een pakket ingrijpende maatregelen in petto voor de veehouderij. De besturen van de meeste gemeenten wachten op signalen van ‘boven’. Het rommelt in de besturen van Gemert, Bladel, Helmond, Son en Breugel, Deurne, Aarle Rixtel, Oss en veel andere gemeenten. Maar de gemeentelijke politiek is niet opgewassen tegen gewiekste ondernemers, adviseurs en bank directeuren. De redding moet duidelijk van ‘boven’ komen.

Boeren

Echte boeren vrezen de toekomst. Vanuit hun standpunt bekeken niet geheel onterecht. Want onderzoeksbureau Connecting Agri & Food bracht in opdracht van de provincie in beeld wat nieuw provinciaal beleid betekent voor de Brabantse veehouderijsector. Vóór 2020 zullen nog eens 540 boeren moeten stoppen. Verder groeien lijkt de enige mogelijkheid. Daarbij worden ze aangemoedigd door hun voormannen en banken. Maar de vraag is of die boeren dan boven de armoedegrens van 23.000 euro kunnen blijven.

En het platteland zal er niet duurzamer door worden.



De consument

De koper en consument moet zeker ook 'om'. Want roepen is één, je gedrag veranderen is wat anders. Maar al te vaak gaat het goedkope ‘massavlees' in de winkelwagen en blijft het lokale, 'duurzame', soms zelfs biologische lapje achter in het schap. Daarmee werkt de consument zelf ook mee aan de ondergang van zijn boerende buurman.

Gezondheid

Op het platteland zijn we min of meer gewend geraakt aan overlast van de intensieve veehouderij. Maar de rek raakt eruit. Nu blijkt, na twee jaar onderzoek onder leiding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en de universiteiten van Utrecht en Wageningen, dat de immense veestapel  gezondheidseffecten heeft voor mensen. De Q-koorts, BSE en vogelgriep eisten al mensenlevens. Fijnstof en ammoniak hebben voor omwonenden van grote boerderijen hetzelfde effect op de gezondheid als wonen aan de rand van een drukke weg in de stad.


De vulkaan

De kloof tussen boeren en burgers groeit. Burgers zijn overlast en gezondheidsrisico's zat en eisen snelle en ingrijpende krimp van het aantal dieren. Boeren die willen overleven denken maar één kant op te kunnen: groeien, nog meer dieren.
Terwijl er meer dan voldoende alternatieven zijn. Maar die lijken onbekend te zijn bij politieke- en agrarische bestuurders.

De vulkaan borrelt en sist. Uitbarstingen zullen steeds heftiger worden.


Bron: ED; 15 april 2017