zaterdag 11 maart 2017

Deurne ontploft

Donderdag 9 maart 2017, zalen van Bussel in Deurne Sint Jozef, 1100 (elf honderd!) deelnemers uit alle delen van het land, hevig verontruste artsen, zeer betrokken inwoners, onmachtige bestuurders, boze boeren, heet, heet, heet. Het voelt als in een hoge druk pan. De spanning van jaren ontlaadt zich af en toe en slaat in als bliksem op een zomeravond. Staatssecretaris Van Dam is er. Hij geeft weinig hoop op een snelle oplossing. Politieke molens malen langzaam. Brabantse politici uit Tweede Kamer en gemeenten zijn er. Betrokkenheid spat er af. Machteloosheid alom.  Wie kan en wil het levensgrote probleem van de intensieve veehouderij aanpakken? 


Nationaal debat

Zoveel is duidelijk, het debat over volksgezondheid en intensieve veehouderij is geen lokale aangelegenheid. Actiegroepen uit grote delen van Nederland hebben zich verenigd en organiseren deze spetterende debatavond over een onderwerp dat voor iedere Nederlander grote prioriteit moet hebben. Opeenvolgende politieke partijen en bestuurders zijn er niet in geslaagd de intensieve veehouderij in Nederland in goede banen te leiden. Boeren zijn kwaad, inwoners ongerust en bestuurders gaan door met ontwijkende bewegingen als dialogen, urgentieteams, zorgvuldige score systemen, biggetjes knuffelen en mooie dingen zeggen. Ze ontwijken vooral verantwoordelijkheid voor regie en het geven van leiding.

Onze gezondheid

Artsen en andere deskundigen op het gebied van volksgezondheid winden er geen doekjes om. De volksgezondheid, de gezondheid van de inwoners dus, wordt ernstig bedreigd door de intensieve veehouderij. Inleiders spreken over ‘ernstige gezondheidsschade in binnen- en buitenland’, over sterfte door ammoniak gerelateerde fijnstof. Ze maken duidelijk dat toekomstige infectie uitbraken, zoals Q-koorts, onvermijdelijk zijn.  Intensieve veehouderij wordt door hen omschreven als ‘super gevaarlijke roulette’.


Bestuur van Deurne

Er waren enkele leden van de gemeenteraad van Deurne. Ze lieten niet van zich horen. De burgemeester en wethouders van Deurne gaven er de voorkeur aan niet te komen. Natuurlijk hadden ze goede redenen. Drukke agenda’s, eerdere afspraken, niet officieel uitgenodigd. De echte reden werd niet genoemd. Al vele jaren ontwijken de bestuurders van Deurne het onderwerp intensieve veehouderij. Discussies over stanknormen lopen zeer moeizaam, Over de grenzen van het nieuwe PRIMAG (Primair Agrarisch Gebied) kan nog jaren gestoeid worden, met getallen over aantallen dieren wordt gegoocheld, transparantie over informatie rond vergunningen blijft moeilijk bereikbaar, handhaving is nauwelijks uitvoerbaar. De inwoners van Deurne hebben behoefte aan visie, regie en leiding. Daarvoor zijn kundige, moedige, betrokken bestuurders nodig.

Visie, regie, leiding

Dat is wat je van bestuurders in Nederland mag verwachten. Een bestuurder moet het lef hebben zich los te maken van de politieke partij die hem of haar op het pluche heeft gezet. Een bestuurder moet bestuurlijke kwaliteiten hebben en dat is heel iets anders dan politieke kwaliteiten. Een goed bestuurder laat niet toe dat groepen inwoners zich onmachtig terug trekken in de eigen stellingen. Het probleem van de intensieve veehouderij is zó groot dat bestuurders er steeds op wijzen dat de oplossing op ‘een ander niveau’ ligt. Landelijke bestuurders delegeren naar provinciale collega’s en omgekeerd. Gemeentelijke bestuurders branden hun vingers niet. Wie neemt de leiding?


Wie werkt aan een oplossing?

Volgende week kiezen we een nieuwe Tweede Kamer. Volgend jaar nieuwe gemeenteraden. Daarna een nieuwe samenstelling van Provinciale Staten. Bij politieke partijen zou nu toch al iets merkbaar moeten zijn van een  oplossingsrichting. Hoopvolle signalen zijn afkomstig van besturen van enkele gemeenten in overbelaste delen van Nederland. Donderdag avond werden enkele van die optimistische signalen voelbaar. Helaas (nog) niet afkomstig uit Deurne.

Roept u maar!

Uit 1100 aanwezigen komen natuurlijk ideeën over de richting waarin oplossingen gezocht moeten worden. Een willekeurige greep:
Gezondheid moet belangrijker worden dan economie.
De toekomst is exclusief aan grondgebonden veehouderij. Dus niet meer dieren dan de eigen grond aan kan.
Brabant moet stoppen met het idee dat van hieruit de wereld gevoed kan en moet worden.
Kwaliteit, en niet kwantiteit is het sleutelwoord voor succesvolle boeren in de toekomst. Het gaat om het creëren van waarde en niet om omzet.
Minder dieren en veel hogere kwaliteit leiden tot meer werk en hogere inkomsten.
Grootschalige veehouderij maakt plaats voor kleinschalige bedrijven die passen bij de schaal van de provincie en waarde van natuur.
Mestfabrieken houden het systeem in stand en moeten verdwijnen.

De eindconclusie

Volksgezondheid moet voor alle bestuurders, landelijk, provinciaal en gemeentelijk, de allerhoogste bestuur prioriteit worden. Ook in Deurne en in Brabant. Maar de weg terug van het overheersende geloof dat economie, omzet, export, groei en dus welvaart de overheersende prioriteit bepalen, is nog lang en moeilijk. Zonder echte bestuurders zal het niet lukken.

Foto's

Henk Kweens, Liessel; met dank

Meer lezen?

Deurne heel even centrum van Nederland
College Deurne ontbreekt bij debat over veehouderij en gezondheid