zaterdag 14 januari 2017

Nieuwe boeren versnellen de transitie van de landbouw

Het Nederlandse voedsel- en landbouwsysteem ondergaat een ingrijpende transitie. Niet naar één andere maar naar vele andere voedsel- en landbouwsystemen. Systemen waarin diverse waarden, kennis en ambities van boeren en burgers zich manifesteren. Deze transitie gaat niet vanzelf. Ze wordt gedreven door boeren en burgers die strijd leveren. Dat betekent hard werken, een lange adem hebben en opboksen tegen politieke en economische macht. Maar er wordt ook veel geluk beleefd: het genot van lekker en gezond voedsel, goede bedrijven, omringd door weelderige natuur.



‘Volle Oogst’

In het boek 'Volle Oogst' worden veranderingen beschreven. Er ontstaat een nieuwe economie. Dit is iets anders dan de gangbare, dominante trend voort te zetten met een vleug verduurzaming van ketens, maatschappelijk verantwoord ondernemen of een vergroening van technologieën.

Die trend is gericht op het beperken van schade. 

Die gaat niet voor beter maar voor minder slecht. In de voorbeelden in het boek zien we initiatieven die juist gaan voor beter.


Initiatieven en maatschappij

De initiatieven uit het boek verbinden zich met de maatschappij door te breken met de traditionele rolverdeling tussen consument en producent. De burger heeft wensen die verder gaan dan alleen consumeren. Door deze rollen opnieuw vorm te geven is de relatie tussen boer en burger niet meer een van verkopen en kopen, maar een van gedeelde verantwoordelijkheid en opbrengst. Dit heeft een samenspel tussen boer en burger tot stand gebracht die onmogelijk is in de conventionele markten of ketens.

Samenspel

Een samenspel waarin zorgen over bijvoorbeeld diervriendelijkheid, eerlijke prijzen en vervuiling gezamenlijk worden aangepakt. Ook is er ruimte voor de ambities, passies, en het uitproberen van nieuwe ideeën van boeren en burgers. De oplossingen die op deze wijze gevonden worden zijn vaak veel creatiever dan de oplossingen die worden bedacht door experts, wetenschappers en beleidsmakers. Ook mensen met een beperking of met gezondheidsproblemen vinden hierin een goede plek.


Natuur

Een belangrijke verbinding is die met de natuur. Ook hier laten nieuwe initiatieven zien dat het om meer gaat dan om een kip een paar extra vierkante decimeters leefruimte meer te geven, dan varkens met een speeltje af te leiden zodat ze niet meer aan de staarten van hun soortgenoten knabbelen. Dat het niet enkel om halve concessies gaat om minder gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken, om de grond minder te verdichten door over een vast spoor te rijden met een trekker met GPS. Het gaat om de natuur zelf. De natuur tot bondgenoot maken is werk, veel werk, experimenteren en leren. Maar de verhalen laten zien dat dat loont.

Nieuwe economieën

Deze integratie van landbouw, natuur en maatschappij creëert ook nieuwe vormen van handel, systemen die minder afhankelijk zijn van reguliere markten.

De vormgevende kracht in deze landbouw is niet de schaalvergroting en intensivering, om vervolgens zo goedkoop mogelijk te produceren, maar het samengaan met burgers en natuur. 

Zoals de verhalen laten zien wordt de landbouw dan veel productiever.


Indrukwekkend

Op indrukwekkende wijze maken nieuwe initiatieven duidelijk dat landbouw ook natuur, schoon drinkwater en een mooi landschap kan produceren. Niet alleen op het platteland, maar ook in steden, op terrassen, op een muurtje. De initiatieven dragen bij aan een verbetering van de publieke gezondheid. Mensen krijgen toegang tot gezond voedsel in de eigen regio. De nieuwe initiatieven geven perspectief! Iets wat in de gangbare landbouw vrijwel verdwenen is. De nieuwe initiatieven in de tuin- en landbouw en in de verwerking van voedsel trekken veel jonge mensen aan.


‘Volle Oogst’

Dit artikel is een samenvatting van de epiloog in het nieuwe boek Volle Oogst.


Bron: Duurzaam Nieuws; 10 januari 2017