woensdag 14 december 2016

Voedselbossen om de wereld te voeden

Het is een van de grootste uitdagingen van deze eeuw. In 2050 moeten ruim 9 miljard monden gevoed worden. Terwijl de druk van het huidige landbouwsysteem op de aarde nu al alarmerend is. Landbouw neemt meer dan één derde van ‘s werelds landoppervlak in en is daarmee een drijvende kracht achter ontwikkelingen als verlies van biodiversiteit, ontbossing, uitstoot van broeikasgassen en grootschalige vervuiling.


Systeem op de schop

Wetenschappers menen dat het huidige landbouwsysteem volledig op de schop moet en er andere landbouwmethoden voor in de plaats moeten komen. Het voedselbos is hier een voorbeeld van. De Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) van de Verenigde Naties noemt het voedselbos als oplossing om op duurzame wijze te voldoen aan de groeiende vraag naar voedsel.

Voedselbos

Voedselbosexpert Xavier San Giorgi leidt ons  rond in voedselbos Oostwaard, gelegen ten noorden van Utrecht. Op dit landgoed zijn de vorige herfst op twee hectare 250 verschillende soorten struiken, planten en bomen aangeplant. De eigenaren willen over een jaar of vijf oogsten en de opbrengst verkopen aan restaurants in de omgeving.

Het bos

Om het ‘bos’ nu al te zien is wel wat fantasie nodig. De nog jonge aanplant staat in een weiland met slechts hier en daar al een wat grotere boom. Maar San Giorgi ziet het al helemaal voor zich: “Achteraan staan rijen notenbomen voor de eiwitten en koolhydraten. Hiervoor staan struikenlagen, met bijvoorbeeld de duindoorn die ongelooflijk rijk is aan vitamine C en gezonde vetten. Daarlangs groeit een voederhaag voor het vee; er komen hier straks ook schapen en koeien.”


Agro-ecologie

Het voedselbos heeft zijn wortels in de agro-ecologie. Het is een vorm van landbouw die leert van de natuur.  Xavier San Giorgi: “In de natuur vind je geen monoculturen. Die zouden niet overleven. Binnen de landbouw is het ook gevaarlijk: een enkele plaag kan de volledige oogst ruïneren. Dit maakt monoculturen sterk afhankelijk van chemische bestrijdingsmiddelen.”

Pesticiden

Een studie uitgevoerd in Europa door onder andere Wageningen Universiteit laat zien dat het gebruik van pesticiden leidt tot het inzetten van nóg meer pesticiden, omdat de lokale biodiversiteit vernietigd wordt. Binnen het voedselbos wordt biodiversiteit juist ingezet als middel tegen plagen. “Hier beschermen de vogels onze gewassen; die vangen de luizen en rupsen voor hun jongen,” vertelt San Giorgi.

Kunstmest

Binnen het voedselbos wordt geen gebruik gemaakt van kunstmest. San Giorgi: “In een voedselbos worden kringlopen gesloten. Fosfaat wordt niet toegevoegd, maar komt terug via organisch materiaal dat afsterft op de bodem en via uitwerpselen van dieren die in het bos leven.”

Floriade 2022

Een voedselbos kan meerdere functies tegelijk vervullen: recreatie kan gecombineerd worden met productie. Het is immers fijner wandelen door een levendig voedselbos dan door een maïsveld. San Giorgi is voor de Floriade 2022 dan ook bezig met het opzetten van een grootschalig project in Almere, waar voedselbossen in de vorm van een boerenbedrijf, een stadsbos en een stadspark komen. De soort oogst verschilt per gebied: “In het stadsbos zetten we in op biodiversiteit en wildpluk, terwijl we ons op het boerenbedrijf richten op koolhydraten en eiwitten. In het stadspark kunnen we daarentegen appelsoorten neerzetten die niet commercieel interessant zijn, maar wel hartstikke lekker.”

Bron: De Correspondent; 2016

Deurne
Ook in Deurne zijn al verschillende voedselbossen in ontwikkeling. Welke leden van de gemeenteraad hebben zich daar al laten zien. De toekomst van Deurne hangt samen met dit soort initiatieven. 


Snoertseplak

Gelukkig heeft de Snoertseplak uit Deurne het initiatief genomen voor een thema bijeenkomst over voedselbossen op maandag 19 december. Spreker is Linder van den Heerik. Tijd: 19.30-22.00 uur. Adres: Snoertsebaan 28. Evt aanmelden: info@snoertseplak.nl.