donderdag 15 december 2016

Eigendom is vooral dom

Consumenten bezitten geen spullen, maar gebruiken ze. Je betaalt geen afwasmachine of koelkast, maar wasbeurten en koeling. Materialen krijgen een identiteit en afval is passé. Die visie op een nieuw economisch systeem zet Duits-Nederlands architect Thomas Rau (56) uiteen in zijn boek ‘Material Matters’. Onder andere BMW, Bosch, Schiphol en Philips doen al mee.


Uitleen economie

Vergeet dat 'de consument' zijn best moet doen om zo duurzaam mogelijk te consumeren. Organiseer de economie als één grote uitleenbibliotheek waarin we geen spullen kopen, maar betalen voor diensten en waarin materialen nooit afval worden. Vijf jaar geleden werd die visie van Thomas Rau nog weggezet als utopisch. Nu kloppen grote bedrijven uit binnen-en buitenland bij hem aan. De in Duitsland geboren Nederlander bundelt zijn visie op een radicaal nieuw economisch systeem nu in het boek ‘Material Matters’.

Eigendom producent

Vandaag zijn nieuwe spullen 'dingen die net niet stuk zijn' en is het verdienmodel van fabrikanten erop gebaseerd dat ze wel snel stuk gaan. Maar bij Rau blijft een product eigendom van de producent en komt aan het einde van zijn levenscyclus altijd daar terug. "Als je shit hebt gemaakt, krijg je shit terug", vat hij samen.

Licht

Toen hij voor zijn nieuwe kantoor verlichting zocht, zei hij tegen Philips: "Ik wil betalen voor licht. Als je daar lampen en energie voor nodig hebt, mij goed, maar die ga ik niet betalen". Philips ontwierp een lichtplan met veel minder lampen dan doorgaans. De energiefactuur, herstellingen en herbestemming neemt het bedrijf op zich. Zes jaar later biedt Philips licht als service al in de hele wereld aan.


Verantwoordelijk zonder macht

"Nu worden macht en verantwoordelijkheid heel erg door elkaar gehaald. De consument is zogezegd verantwoordelijk, maar heeft geen macht. Maar als de gebruiker alleen betaalt voor licht, dan móét de producent wel zo zuinig mogelijke producten maken die zo lang mogelijk meegaan en waarvan ze de grondstoffen steeds weer zo veel mogelijk hergebruiken", vertelt de architect.


Geen wegwerpding

Zo wordt een product geen wegwerpding, maar een servicedepot. Je bant afval, lost het erg nijpende grondstoffenprobleem op en de fabrikant verdient er wellicht meer aan. Rau: "Bij BMW zeiden ze me: 'Wat zijn wij dom geweest om jarenlang geen mobiliteit, maar auto's te verkopen uit steeds moeilijker te vinden materialen!'"

Grondstoffendepot

Architect Rau ontwerpt zijn nieuwe gebouwen ook als 'grondstoffendepot'. Rau: "Een gebouw staat er doorgaans zo'n 50 jaar. Wij willen er alle materialen één op één weer uit kunnen halen.” Om te voorkomen dat gebruikte grondstoffen afval worden, werkt Rau aan een platform voor 'materialenpaspoorten'. Zo weten we exact hoeveel staal, hout of lithium waar zit.


Bezit

Maar willen we niet graag dingen bezitten? Rau: "Velen hangen er hun identiteit aan op. Maar jongere generaties doen dat al minder. Ze willen geen auto maar mobiliteit. Eigendom betekent dat je betaalt voor dingen die kapotgaan en zo grondstoffen verspilt. Sommigen bouwen zo zelfs schulden op. Met producten als service is iedereen beter af. Uiteindelijk komen we hier met niets en vertrekken we met niets."

Bron: De Morgen; 12 december 2016

Deurne
Is het een goed idee voor Deurnese ondernemers om een discussie met Thomas Rau te organiseren? Circulair ondernemen is toch de toekomst? Voer voor concurrenten!