dinsdag 12 juli 2016

Natuur als boer

Veranderingen in de landbouw hebben het landschap drastisch op zijn kop gezet. Nu problemen als vervuiling, klimaatverandering en bodemuitputting zich opstapelen, staat de Nederlandse landbouw wellicht aan de vooravond van een nieuwe veranderingsgolf. Natuur gaat een sleutelwoord worden in de landbouw van de toekomst. Want, hoe je het ook wendt of keert: landbouw bedrijven is toch een beetje strijden met de natuur.



Natuur als partner

In die strijd kan de natuur een veel krachtiger partner van boeren worden. Nu al wordt het grootste deel van de potentiele plagen in toom gehouden door natuurlijke vijanden van die plagen; bestrijdingsmiddelen zijn er slechts voor uitzonderlijke gevallen die aan de natuur ontsnapt zijn. Door landschapselementen als bloemrijke akkerranden en bosjes aan te leggen, kun je het natuurlijke vijanden – en trouwens ook bestuivers zoals bijen – nog meer naar de zin maken. Een landbouwsysteem vol natuurlijke elementen kan het landbouwlandschap een compleet ander gezicht geven.

GFT-afval tegen klimaatverandering

.Biomassa, onder andere geproduceerd in landschapselementen, kan weer in de grond gestopt worden. Daarmee neemt het gehalte organische stof in de bodem toe en dat is vaak goed voor het vasthouden van water en het leveren van voedingstoffen aan de bodem. De Franse overheid heeft uit laten rekenen dat een toename van 0.4% procent organische stof per jaar, zelfs kan compenseren voor de globale CO2-uitstoot.

Nieuw landschap

Hoewel de toename klein lijkt, is ze enorm, want organische stof breekt ook weer af. Om een niveau van 4% organische stof in de bodem op peil te houden, is ongeveer 15.000 kg GFT-afval per hectare per jaar nodig. In Frankrijk wordt nu grootschalig onderzoek gedaan naar wintergewassen en raffinageprocessen waarbij organische stof minder snel afbreekt. Daarmee zal het landbouwlandschap ook ’s-winters een vooral groene vlakte worden.

Mengteelt

Landbouwoogsten kunnen vergroot worden door meer gewassen door elkaar te telen. Meerdere plantensoorten samen leveren namelijk vaak meer stabiele en hogere opbrengsten, omdat ze elkaar aanvullen; de ene soort kan bijvoorbeeld snel groeien terwijl de andere schaduw verdraagt. Een ultieme vorm van dit soort mengteelt heet voedselbos, waarin eenjarige gewassen gecombineerd zijn met meerjarigen, zoals bomen. Volgens fans van dit soort landbouw, is de opbrengst van voedselbossen aanzienlijk groter dan in het conventionele systeem, al ontbreken harde wetenschappelijk onderbouwde cijfers over de opbrengst in voedselbossen vooralsnog. En tja, zo lang zolang niemand echt kan bewijzen dat het werkt, zullen boeren vast terughoudend zijn.

Bron: Groen Kennisnet; 21 juni 2016