zondag 13 maart 2016

Ruzie over Roundup

Het onkruidverdelgingsmiddel Roundup had sinds eind vorig jaar eigenlijk niet meer in de tuincentra mogen liggen. Toch is het middel nog volop verkrijgbaar, ook voor particulieren. Op de achtergrond woedt een heftige strijd over de vraag hoe schadelijk het verdelgingsmiddel voor onze gezondheid is. TV-programma Zembla wijdde de uitzending van 24 februari 2016 aan het felle debat dat hierover is losgebarsten. Ook hier draait het om geld, veel geld.


Bestrijdingsmiddelen

Nergens ter wereld worden er per hectare grond meer bestrijdingsmiddelen gebruikt dan in Nederland. Met de intensieve vormen van land- en tuinbouw die ons land kent is dat verklaarbaar, maar de zorgen over de omvang van het gebruik nemen toe. Met name het populaire glyfosaat, dat onder meer wordt verkocht onder de merknaam Roundup, ligt in toenemende mate onder vuur. De Vereniging van Waterbedrijven in Nederland (Vewin) zet zich al jaren in voor een verbod ‘omdat glyfosaat niet de onschuldige onkruidbestrijder is’ en in drinkwaterbronnen terecht komt.

Veilig?

Glyfosaat is jarenlang gepresenteerd als een veilig onkruidbestrijdingsmiddel. Producenten als Monsanto (dat tot 2000 het patent bezat) en Bayer schermen met wetenschappelijk onderzoek dat zou aantonen dat er bij normaal gebruik niets van te vrezen valt. Veilig voor dier, milieu en mens. Mede dankzij dat veilige imago kon de verkoop van Roundup exploderen. Het is nu het meest verkochte landbouwgif ter wereld.

Echt veilig?

Roundup wordt niet alleen in de landbouw gebruikt, ook gemeenten maken er hun straten en sportvelden onkruidvrij mee. En de particulier heeft het ontdekt voor de eigen tuin. Menig kind speelt in tuintjes en veldjes terwijl vader of een gemeente-ambtenaar er vrolijk onkruid staat te sproeien met Roundup. Vorig jaar plaatste het International Agency for Research on Cancer (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) glyfosaat op de lijst van stoffen die ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’ zijn.

Nederland

Nederland was een van de landen waar glyfosaat in de ban werd gedaan. Het was de bedoeling dat de verkoop van Roundup aan particulieren per 1 november 2015 zou worden gestopt. Enkele tuincentra, zoals Praxis en Intratuin, staakten de verkoop al ruim daarvoor. Maar in talloze andere winkels bleef Roundup nog volop verkrijgbaar. Vooruitlopend op het verkoopverbod aan particulieren – 'nu kan het nog!' – werd er in zomer van 2015 zelfs veelvuldig mee gestunt.

Verzet

Monsanto en Bayer verzetten zich hevig tegen de conclusies van de WHO – ‘glyfosaat is waarschijnlijk kankerverwekkend’ – en zijn in de tegenaanval gegaan. Voor hen staat er veel op het spel. Het ‘roundup-ecosysteem’ van Monsanto alleen al vertegenwoordigde in 2014 een waarde van 4,7 miljard dollar. Op de achtergrond voeren de fabrikanten een intensieve lobby.

Zembla

In de documentaire van Zembla staat het felle debat tussen de WHO en de Europese instituten centraal. De Franse voedselveiligheidsautoriteit Anses heeft alle rapporten bestudeerd en deelt de zorgen van de Wereldgezondheidsraad.

Voorjaar

Met het voorjaar op komst zijn de schappen van de tuincentra weer volop gevuld met flessen Roundup. Vloeistoffen voor sproeiers, handige spuitflacons en praktische gels die over het onkruid naast de aardbeitjes, kruidentuintjes en rozen kunnen worden gegoten. Sommige winkels, zoals Praxis, Intratuin, enkele kleinere ketens en winkels zeggen bewust met de verkoop van Roundup aan particulieren te zijn gestopt.

Bronnen: Follow the Money; 24 februari 2016, ZEMBLA - Glyfosaat: omstreden gif, 24 februari, VARA.


Reageren? Gebruikt u Roundup? Mail naar duurzaamdeurnenieuws@gmail.com