zaterdag 19 december 2015

Duurzaamheid ontbrekende schakel in onderwijs

Het reguliere onderwijs is bijna volledig gericht op het versterken van de economie en gaat grotendeels voorbij aan hedendaagse duurzaamheidskwesties. Daardoor missen jongeren het noodzakelijke basisdenken over wereldwijde problemen, zoals voedselzekerheid, biodiversiteit en grondstoffenschaarste. "We moeten jongeren opleiden en uitrusten met vaardigheden die hen in staat stellen de wereld te verduurzamen", zegt prof.dr.ir. Arjen Wals, hoogleraar, in zijn intreerede aan de universiteit van Wageningen.


Economie

Het bestaande onderwijs is gericht op het versterken van het economisch belang van goederen en diensten, op effectiviteit en efficiëntie. "Dit zijn in de duurzaamheid driehoek elementen van ‘profit’. ‘People’ en ‘planet’ ontbreken in het onderwijsstelsel", zegt prof. Arjen Wals in zijn rede. "Daarom is een heroriëntatie op het onderwijs nodig, meer aandacht voor de mens en de aarde."

Competenties

Kinderen moeten in het nieuwe onderwijsstelsel vaardigheden ontwikkelen die hen in staat stellen het handelen van de mensheid te wegen in termen van duurzaamheid. Daarbij moeten ze niet eenzijdig de nadruk leggen op economie, maar verbinding zoeken met leefbaarheid en ecologie. Want het gaat niet alleen om de mens, maar ook om alle plant- en diersoorten en ecosystemen, zegt de Wageningse hoogleraar.

Het nieuwe goede

"We zijn er met milieueducatie de afgelopen veertig jaar niet in geslaagd, en ook de laatste twintig jaar niet via duurzaamheidsonderwijs, om jongeren een algemene maatschappelijke betrokkenheid bij te brengen", zegt prof. Wals. Dat komt onder meer door de verwarring die optreedt door tegenstrijdige berichten.  Het afstand nemen van de 'oude economie' vanwege vervuiling of   klimaatverandering zou de lokale economie kunnen schaden. Het gevolg daarvan zou bedreiging betekenen voor bijvoorbeeld inkomen en werkgelegenheid. De twijfel die de politiek en het onderwijs binnensloop ontaardde veelal in het routinematige behouden van het 'goede slechte' boven het met overtuiging omarmen van het onzekere 'nieuwe goede'.

Centrale uitdaging

Ondanks onzekerheid is echter duurzaamheidseducatie en -onderwijs mogelijk, zeker voor wat betreft milieuproblemen die goed in kaart zijn gebracht. De competenties voor duurzaamheid zijn veelsoortig en breed en vereisen nieuwe  leeromgevingen waarbij de grenzen tussen disciplines, generaties, culturen, instellingen en sectoren vervagen. Daartoe moeten scholen worden gecreëerd die duurzaamheid 'ademen', zegt prof. Wals. Dat is een centrale uitdaging voor het onderwijsonderzoek van de toekomst.

Bron: Bio Journaal; 16 december 2015

Reageren? Ideeën voor veranderingen in het onderwijs? Mail naar duurzaamdeurnenieuws@gmail.com