donderdag 24 september 2015

Terug naar de Gouden Eeuw?

De Gouden Eeuw en de VOV zijn geliefde thema’s bij sommige politici. Daarbij herinneren ze niet aan de negatieve ontwikkelingen, maar verwijzen ze naar rijkdom, welvaart, pioniersgeest, moedige gevechten, krachtige leiders.


De Gouden Eeuw en nu

We leven in een tijd van graaiende bestuurders, vercommercialisering van collectieve voorzieningen, toenemende sociale ongelijkheid. Het doet Bas van Bavel, hoogleraar economische en sociale geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, sterk denken aan de zeventiende-eeuwse Republiek. Want nee, de Gouden Eeuw was helemaal geen tijd van voorspoed. In werkelijkheid verrijkte een kleine elite zich ten koste van de gewone bevolking.

Bloei

Van Bavel: ‘De Gouden Eeuw markeert het einde van een heel lange periode van economische bloei in de Nederlanden, en in het bijzonder Holland. Grote delen van de bevolking konden aan de nieuwe markteconomie deelnemen dankzij de opkomst van zelforganisaties zoals gilden. Die zorgden voor gelijke kansen voor iedereen. Daardoor kon, ondanks een enorme bevolkingsgroei de levensstandaard gelijk blijven en zelfs groeien.

Einde groei

Deze middeleeuwse bloeiperiode duurde tot en met de zestiende eeuw. Maar aan het begin van de zeventiende eeuw stopte de groei. Wat er gebeurde was dat een kleine groep kooplieden de markt voor grond en kapitaal begon te monopoliseren. De nieuwe elite maakte zich meester van de politieke en bestuurlijke macht. en gebruikte die om de markt zo in te richten dat zij er zelf beter van werd.



Achteruitgang

Tweederde van de bevolking ging er tijdens de Gouden Eeuw in levensstandaard op achteruit. Ondertussen vergaarde een kleine groep enorme rijkdommen.

Nederland nu

Er zijn overeenkomsten met wat er momenteel in Nederland gaande is. Onze hoge levensstandaard hebben we te danken aan de economische groei die begon aan het eind van de negentiende eeuw. In die tijd werden sterke zelforganisaties opgericht, zoals woningcoöperaties, vakbonden, politieke partijen en onderlinge ziektekostenverzekeringen. Net als in de Middeleeuwen hebben zij voor zowel groei als een gelijkmatige verdeling van de vruchten gezorgd.



Uitholling

Maar sinds de afgelopen twee decennia worden ook deze zelforganisaties uitgehold. Ziektekostenverzekeringen en coöperaties zijn marktpartijen geworden, die moeten concurreren. Financiële instellingen beleggen hun geld op de wereldmarkt in plaats van in eigen land. De economische en sociale ongelijkheid in Nederland groeit. We zitten nu weer op hetzelfde niveau als in de Gouden Eeuw. En dat is geen goed teken.’

Bron: Historisch Nieuwsblad

Reactie?
Mail naar duurzaamdeurnenieuws@gmail.com