vrijdag 3 juli 2015

Ballade van het bodemleven

Jaarlijks verliezen we 10 tot 12 miljoen hectare vruchtbare grond door intensieve landbouw, veeteelt en kaalkap. Mede daarom hebben de Verenigde Naties  2015 uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Bodem. Ook in Nederland worden activiteiten georganiseerd. Tijdens de tweedaagse conferentie Bodem Anders bogen 250 boeren, burgers, wetenschappers, beleidsmakers en een paar buitenlui zich over theorie en praktijk van het dunne maar o zo essentiële laagje aarde dat onze planeet omhult.



Nederland

De VN berekent dat verwoestijning de komende tien jaar 50 miljoen mensen van hun grond zal verjagen. Nu heeft Nederland dáár niet direct last van – al hadden we in 2013 stofstormen in de Kempen. Ons probleem zit ‛m in de slinkende veer- en voedingskracht van de bodem, vooral door intensieve, op chemicaliën drijvende landbouw. Zeventig procent van onze grond is in boerenhanden.

Bodembeheer

‘Down to Earth’ ontketent met ‘Help Humus’ een brede beweging voor de bodem. Groepen boeren brengen hun expertise bij elkaar voor een vorm van bodembeheer waarin landbouw en natuur elkaar versterken. Consumenten kiezen graag het goede – als ze weten wat dat is. We benaderen dus journalisten en hebben een website met een filmpje over humus en een handtekeningenactie. Ruim vijfduizend individuen, zo’n veertig organisaties en vijftig boeren steunen die actie nu. In de loop van 2015 gaan we druk uitoefenen op andere organisaties, politieke partijen en het ministerie van Economische Zaken.


Varkensmest

Generaties boeren hebben eeuwenlang hun varkensmest uitgestort op hoge bulten. Vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog werd ook het resterende land intensief bemest. Dat veroorzaakte een extreem hoge fosfaatdepositie, die in de overgang naar natuurgebied moet verdwijnen omdat het slecht is voor biodiversiteit. Afgraven is duur en verstoort het bodemleven. Er wordt nu een geslaagde proef gedaan met ‛uitmijnen’ van fosfaat door het telen van gras en klaver, in combinatie met kalibemesting.

Verpachten

Gemeenten en provincies bezitten veel grond die ze ooit duur hebben aangekocht voor bestemmingen die al dan niet tijdelijk zijn vervallen. Die grond moet renderen, vinden ze, daarom verpachten ze hem aan boeren die er mais op zetten. Sommige percelen waren al aangekocht voor natuurprojecten. Een beleidsmedewerker bodembeheer van de provincie Noord-Brabant zegt: “Die boeren trekken in twee jaar de grond leeg en dan pachten ze weer een nieuw stuk, soms zelfs in België. Er wordt hier vreemd geboerd.”

Compostering

Terwijl de opa van de eigenaars van Van Iersel Compost nog mensenpoep ophaalde in Den Bosch om zijn grond te bemesten, zetten zijn kleinzonen tegenwoordig Brabants groenafval om in bergen dampende, geurige compost onder het motto “niet in de brand maar op het land”. Hoogwaardige compost vervangt veen, zodat we voor onze potgrond niet de Baltische staten hoeven af te graven. Het brengt organische stof terug in de grond. Compostering ondervindt oneerlijke concurrentie van gesubsidieerde verbranding van groenafval voor energieopwekking. Een coalitie met de milieubeweging is welkom.

Organische stof

Organische stof schept een bodemstructuur die worteling en waterhuishouding bevordert. Maar deze processen staan onder druk door bodemafdichting voor verstedelijking en infrastructuur, door de landbouw met zijn overbemesting, bestrijdingsmiddelen en dichtrijden van de grond.
Om kringlopen te herstellen moet je organische stof teruggeven aan de bodem. De bodem voeden, in plaats van de planten. Opslag in de bodem van de koolstof in organische stof vermindert bovendien de CO2-belasting. Piet Rombouts van de Brabantse Milieu Federatie vat het samen: “In plaats van productie- en winstmaximalisatie moeten we toe naar stabiele productie in een robuust systeem dat klappen opvangt, variatie benut en zelfregulering stimuleert. Voor veeteelt betekent dat lagere bezetting, natuurlijk gedrag en duurzaam voer. Voor akkerbouw goede bodemkwaliteit, mengteelten en gewasrotatie.”

Bron: Down to Earth; 20 april 2015

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Reageren kan m.b.v. onderstaand formulier.
Je bericht zal z.s.m. door de redactie worden beoordeeld en geplaatst, mits deze voldoet aan de hiervoor geldende criteria.