vrijdag 10 april 2015

Voedselsysteem; Wijffels preekt revolutie

"It's the food, my friend" ging deze keer, in de Rode Hoed, over de invloed van geld op ons voedselsysteem. Herman Wijffels was hoofdspreker. Wijffels stal de show met zijn kritiek op het huidige economisch systeem en zijn pleidooi voor een circulaire economie. Voor iemand die lang in het centrum van de macht en het financiële systeem heeft geopereerd, was zijn taal ronduit opruiend te noemen.


Tegen

Herman Wijffels legde uit hoe de financiering van het huidige voedselsysteem duurzaamheid tegenwerkt. Door de extreem kapitaalintensieve arbeidsplaatsen komt de boer in de tang van voedselverwerking en -retail, gedomineerd door beursgenoteerde bedrijven. Wijffels sprak zich uit tegen het patenteren van levend materiaal door bedrijven als Monsanto. "Dat is niet in het belang van consumenten en boeren." In eenzelfde beweging sprak hij zich ook uit tegen het Atlantische handelsverdrag TTIP. "Daarmee importeren we de gangbare Amerikaanse wijze om met milieu en dierenrechten om te gaan."

Scheefgroei

Ons voedselsysteem is door het eenzijdige streven naar lage prijzen en efficiëntie scheefgegroeid: "Structureel zit dit systeem op een koers die de bron van ons voedsel, de bodem, onbruikbaar maakt." De manier waarop onze voedselsector is opgezet is te kenmerken als "georganiseerde onverantwoordelijkheid". Dit levert bovendien producten op die niet dienstbaar zijn aan de gezondheid van de mens.

Oplossing

Als oplossing pleit Wijffels voor een overgang naar een circulair systeem, waarin eindproducten en afval worden gebruikt voor nieuwe productie. "De mensheid denkt en handelt nu lineair, terwijl we leven in een circulaire werkelijkheid." Kringlopen dus. Maar hoe realiseer je die in een internationale economie? Wijffels pleitte voor lokaal voedsel, maar ook voor raffinage, waarbij je de nutriënten bij de bron (Zuid-Amerika) scheidt, of nutriënten zelfs per boot naar Zuid-Amerika terugbrengt - de retourboot is immers vaak leeg.

Transitie

Om de transitie naar een circulaire economie te realiseren, ligt er zeker een verantwoordelijkheid bij de burger. Maar dat is niet genoeg. De overheid ("de expressie van onze collectieve wil") heeft ook een taak. "Ons economisch beleid is nu gebaseerd op de veronderstelling dat prijzen altijd zo zullen muteren dat schaarste wordt opgelost. Maar de schaarste zit in collectieve goederen zoals bodem, water, biodiversiteit. Die hebben nu geen prijs. Daar moet de overheid in beweging komen, om ons gemeenschappelijk belang te bewaken."

Afbraak machtscentra

De vernieuwing is uiteindelijk niet te verwachten van de machtscentra van de huidige orde. "Die machtscentra moeten worden afgebroken doordat burgers  het niet langer pikken." Dan kunnen we pas echt werk maken van de transitie.

De mens is sluitpost

Wijffels: "De economie zou in dienst moeten staan van de menselijke waardigheid, opdat elke mens zijn unieke potentie kan ontwikkelen en daarmee een bijdrage leveren aan de samenleving. De financiële sector moet in dienst staan van zo'n economie. Het grote drama van onze tijd is de omkering van deze drieslag."
"Het rendement van de financiële sector is nu leidend, de economie staat in dienst van de financiële sector, en de mens is sluitpost."

Bron: Foodlog; 31 maart 2015

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Reageren kan m.b.v. onderstaand formulier.
Je bericht zal z.s.m. door de redactie worden beoordeeld en geplaatst, mits deze voldoet aan de hiervoor geldende criteria.