dinsdag 14 april 2015

Klein is vaak sterker

Kleine landbouwbedrijven zijn economisch weerbaarder. Dat is samengevat de overtuiging van Nederlands hoogleraar plattelandsontwikkeling Jan Douwe van der Ploeg van de Wageningen Universiteit. "Om te overleven moet je groeien: dat is in de afgelopen twintig jaar het dominante verhaal geworden. We zijn vergeten dat je ook op een totaal andere manier naar landbouw kunt kijken", zegt hij. En verder: "Grote ondernemers, die ooit de beste leerlingen waren, komen vandaag in de meest acute problemen."



Pleidooi

"Groeien wordt als de natuurlijke evolutie voorgesteld, maar dat is eigenlijk een 'selffulfilling prophecy'. Experts stellen groei als de enig mogelijke vorm van vooruitgang voor, waardoor veel boeren ervoor gaan kiezen. Maar uit onderzoek blijkt dat kleine landbouwbedrijven economisch weerbaarder zijn."


Verfijning

Op die kleine landbouwbedrijven doet een boer zo veel mogelijk zelf: veevoer verbouwen, dieren fokken, mest hergebruiken en de opbrengst ook nog eens zelf verwerken en verkopen. Vooruitgang zit hem daarbij niet zozeer in groei, maar in verfijning. De geldstromen zijn rustiger; stijgende voederprijzen en dalende vleesprijzen hebben relatief weinig vat op een veeboer die zijn voeder zelf kan oogsten.

Stimuleren

Precies die kleinschalige activiteiten moeten volgens de Nederlander meer gestimuleerd worden. "We hebben immers een enorme behoefte aan werkgelegenheid, we moeten minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen, we merken dat we de natuur te veel uitgeput hebben, en we hebben geleerd dat het gevaarlijk kan zijn als je steeds afhankelijker wordt van import en export. We moeten het hele systeem herontwerpen. Maar de alternatieven worden zwaar onderbelicht."

Acute problemen

"Neem nu de melkveehouderij. Als de melkprijs daalt, kan een klein bedrijf vandaag beter overeind blijven dan een groot. Uit studies blijkt effectief dat de bedrijven die in de oude marktsituatie de beste leerlingen waren, in de nieuwe gedereguleerde markt het meest acuut in de problemen komen. Het probleem is dat heel grote landbouwbedrijven met grote leningen zitten.”

Zelfvoorzienend

Een alternatief is volgens van der Ploeg het onder controle houden van de kosten door zoveel mogelijk zelfvoorzienend te zijn en door niet voortdurend de nieuwste technologieën aan te schaffen. Ook door te werken met ecologische cycli spaar je heel wat kosten uit. "Als je je bodem goed beheert, levert hij je zelf stikstof aan en moet je die niet aankopen in de vorm van kunstmest. Grote investeringen in luchtwassers of rationele energiesystemen in groentekassen dwingen versnelde groei af, terwijl er vaak goedkopere alternatieven zijn."

Zonder subsidie?

Verder haalt van der Ploeg onderzoek aan dat bewijst dat kleine bedrijven productiever en innovatiever zijn. Dat er toch niet meer kleine bedrijven bijkomen, heeft volgens de Nederlander te maken met het feit dat veel boeren een richting gekozen hebben en daarna het gevoel hebben dat ze niet meer terug kunnen. De overheid draagt hierbij een grote verantwoordelijkheid. De grootste 20 procent landbouwbedrijven krijgt 80 procent van de landbouwsubsidies. "Als we zo overtuigd zijn van de effectiviteit van grote bedrijven, zouden we ze het dan niet eens zonder subsidies laten proberen?", aldus van der Ploeg.

Bron: VILT; Vlaams Infocentrum Land- en Tuinbouw; 31 maart 2015

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Reageren kan m.b.v. onderstaand formulier.
Je bericht zal z.s.m. door de redactie worden beoordeeld en geplaatst, mits deze voldoet aan de hiervoor geldende criteria.