maandag 27 januari 2014

Veehouderij: “Gezondheid centraal”

Brabants gedeputeerde Yves de Boer vatte de recente discussie over de toekomst van intensieve veehouderij in Brabant overduidelijk samen met de woorden: “Gezondheid is nu leidend”.


Accentverschuiving

Al jarenlang discussiëren belanghebbenden in Brabant over de toekomst van de intensieve veehouderij. Daarbij wordt vaak economie tegenover ecologie gesteld. In een uitgebreide beschouwing in het Eindhovens Dagblad, op 25 januari 2014, wordt een beeld geschetst van de verschuiving van zwaartepunten in die discussie. Gezondheid van inwoners werd in het verleden vaak onderbelicht.

Q-koorts

De uitbraak van de Q-k
oorts epidemie in 2007 gaf een nieuwe impuls aan de discussie. Voor het eerst werden inwoners op grote schaal ziek, ongerust en benadeeld. Aan bewijs geen gebrek. Maar problemen en bedreigingen werden graag ontkend.

Jan Hoevenaars

Hoevenaars, huisarts in Elsendorp, een Brabantse concentratie van intensieve veehouderij, trok conclusies over gezondheid uit zijn huisartsen praktijk. Hij constateerde een ernstige toename van luchtweginfecties bij veehouders en omwonenden.

Gezondheidsraad

In december 2012 kwam er een advies van de Gezondheidsraad. Weliswaar erkende de raad dat er
gezondheidsrisico’s waren voor omwonenden van veehouderijen. Maar concreet advies was niet mogelijk omdat ‘wetenschappelijke bewijzen onvoldoende waren’. Maar hoe dan ook; gezondheid van inwoners speelde vanaf dat moment een steeds grotere rol in de discussie.

Landelijke overheid

In de jaren ’80 en ’90 van de vorige eeuw werd in de Kempen en de Peel de groei naar grootschaligheid in de veehouderij duidelijk. Het verzet van inwoners groeide en mest en ammoniak werden landelijk erkend als een probleem. De landelijke overheid zocht een oplossing in rechten en wetten. De agrarische bedrijfstak bleef geloven in technische oplossingen. Inwoners waren machteloos.

Lokale onmacht

Het lokaal bestuur was nauwelijks of niet in staat een rol te spelen in de discussie. Lokale prioriteiten van belanghebbenden waren groot, de problemen complex en de invloed van plaatselijke politiek was groot. De discussie in Brabant verschoof naar het niveau van de provincie.

Boer en buur

Het ‘Brabants akkoord’ wil de verantwoordelijkheid voor beslissingen over wel of niet uitbreiden voor een deel leggen bij boeren en hun buren. Maar zijn inwoners van dorpskernen ook buren? Gaat de discussie over stank, fijnstof, groen, maisvelden, wel of niet injecteren, mestfabrieken? Of vooral over ‘de lieve vrede bewaren’?

Gezondheid

De afgelopen weken werd duidelijk dat de verantwoordelijkheid voor de toekomst van intensieve veehouderij in Brabant ligt bij het provinciaal bestuur. Dat bestuur moet duidelijk de kaders aangeven waarbinnen gemeentebesturen moeten handelen. En gedeputeerde Yves de Boer maakte duidelijk: “Vanaf nu is de gezondheid van inwoners het leidend principe in de discussie”.

Reageren?

Aanvulling, reactie, correctie, adhesie? Mail naar duurzaamdeurnenieuws@gmail.com.