dinsdag 22 oktober 2013

Deurnese mensen; ........De’s toch seunt !

Vroeger meer duurzaam

Op de Groenmarkt Deurne trof ik Mevrouw Jo Heesmans uit Deurne, 71 jaar, alleenwonend in een bejaardenhuisje in de Walsberg. We raakten aan de praat over duurzaamheid. “Nu PRATEN ze over duurzaamheid, vroeger
WAREN de mensen duurzaam”. Ik moest haar hierin gelijk geven. Mijn moeder was ook van het ‘seunt’. Zuinig leven wordt gauw als negatief ervaren, net of je dan niet kunt genieten. Ik sprak met Jo af om een keer samen te praten over dit thema en zo gezegd zo gedaan.

Aarde niet onnodig belasten

Jo heeft haar leven heel spaarzaam ingericht. Ze betaalt 59 euro per maand aan gas en elektriciteit en 8 euro aan water. De thermostaat staat op 17 graden en zo nodig trekt ze een trui aan. Dit zorgt ook voor een betere weerstand . Het  bespaart geld en is vaak beter voor de gezondheid.  Ze wil de aarde niet onnodig belasten. Dit is een belangrijke motivatie voor haar. Haar manier van leven  kost minder fossiele brandstoffen zegt ze zelf. In het verleden  zijn er door de regering te vaak keuzes gemaakt waar geld de leidende factor was. Hier heeft de natuur onder geleden, denk aan het ontwateren van alle landbouwgronden.

Levensmiddelen

Jo koopt heel weinig, voornamelijk levensmiddelen. Ze wil geen reclamefolders in de bus. Ze koopt altijd dezelfde producten. In de winkel ziet ze wel wat de aanbiedingen zijn. Geen kant- en klare producten, geen pakjes soep. Liefst weet ze waar het eten vandaan komt. Eieren van een vriendin, die ze hiervoor wel betaalt, de vriendin moet ook voer kopen voor die kippen. Van val-appelen maakt ze appelmoes. Kersen maakt ze in. Vis van de visboer. Soms een grote pan bouillon, die ze deels in de diepvries doet. Ze eet weinig vlees. Geen snoep en koekjes. Wel heerlijke peperkoek of krentenbrood met roomboter.

Niet meer dan nodig

Ze drinkt nooit alcohol. Kleren en meubilair koopt ze als het kan tweedehands. Zo weinig mogelijk elektrische apparaten. Geen magnetron, geen radio. Wel een TV, waterkoker en wasmachine. Koffie zetten: gekookt water op een filter, bovenop een kopje. De houten lepel is na 40 jaar trouwe dienst, bij een vriend in de kachel beland. De was sorteert ze goed uit, zodat de wasmachine alleen vol draait, desnoods wast ze iets met de hand. Afwas spaart ze op. Jo gebruikt geen make-up. Voor persoonlijke verzorging koopt ze  zeep en shampoo.

Goed genoeg

Jo heeft geen auto meer, ze rijdt met haar scooter rond. Dat is zuiniger en kost geen parkeergeld. Ze heeft al zo’n 48.000 km met de scooter gereden, bijna de wereld rond. Op vakantie gingen ze niet, wel maakte ze met haar man lange wandelingen in het bos. Duitsland is haar verste bestemming geweest.



Groot gezin

Jo heeft een bewogen leven achter de rug. Ze kwam uit een groot gezin, met 12 kinderen. Haar vader was slager en dakdekker. Deze combinatie kwam vaker voor. Als kind werd ze bijna, tijdens het spelen op zolder,  met een pistool van haar vader aangeschoten. De kogel schampte haar hoofd. De haren zaten aan de kogel. Haar vader was meer geschrokken dan zijzelf. Ze moest thuis flink meewerken en mocht niet studeren.

Onafhankelijk en kritisch

Als 22 jarige liep ze van huis weg, trouwde met haar brandweerman en woonde lang afgelegen in de bossen. Na haar huwelijk heeft ze nooit meer een kerk bezocht. Bij het koperpoetsen werd ze niet zo vriendelijk benaderd door de geestelijke. Dat vond ze niet christelijk. Ze bleef haar leven kritisch tegen het gezag aankijken. Van de arts neemt ze niet klakkeloos iets aan. In de politiek heeft Jo geen vertrouwen. Ze zijn haar stem niet waardig, zegt ze. Jo ging na haar huwelijk pas studeren en werkte tot haar 57e als apothekersassistente in Eindhoven.

Tegenslag

Ze kregen 2 kinderen, een jongen en een meisje. De zoon was bij de marine en reisde de wereld rond. Hij leek het goed te doen, maar allengs kreeg hij meer angsten. Op 29 jarige leeftijd kwam hij door zelfdoding om het leven. Dat was voor het gezin een zware dobber. Haar man overleed na een arbeidzaam en hobby-rijk leven op 65 jarige leeftijd aan acute leukemie. Zelf heeft Jo al 5 jaar darmkanker en dat zorgt nu voor veel pijn. Ze klaagt niet; zelfmedelijden werkt niet zegt ze. Dat mag wel even, maar niet te lang. Ze geniet van het fijne  gezin van haar dochter met  3 kleinkinderen, waarvan de middelste pas 21 jaar is geworden. Dat hebben ze samen goed gevierd.  Haar manier van leven geeft haar een goede bezigheid en een goed gevoel.

Sibbedeeske

Noot van de schrijfster: Jo praat nog oud dialect. Hier geniet ik van. Haar zus was vroeger een Sibbedeeske (schuchter iemand). Onze weggooi cultuur, is in mijn ogen ook ‘iwiggeseunt’. Jo en ik hadden het goed samen, het was twee-richting verkeer. ’N tas koffie, ‘n snij krintemik van bakker Ron mi goei botter….mmm …We hebben genoten.

Marjan Verhees-Bennenbroek