vrijdag 15 december 2017

Klein maar niet fijn

Elk jaar sterven in Nederland vijfduizend mensen te vroeg door luchtverontreiniging. Toch gaat de schadelijke uitstoot door industrie en landbouw gewoon door of neemt zelfs toe. ‘Wij hebben geen fijnstof’, zegt een grote vervuiler.


Luchtvervuiling

Luchtvervuiling? De burger past zich maar aan! Maar hoe zit het eigenlijk met de grootste veroorzakers? Industrie en landbouw stoten samen meer gif uit dan het verkeer. Wat doen zij voor onze gezondheid? Het antwoord is: niet meer zo veel.

Industrie

Hoewel afgelopen jaren veel aandacht ging naar het verminderen van luchtvervuiling door het verkeer en de landbouw werd de industrie door de politiek met rust gelaten.

Gezondheid

In Nederland sterven volgens het RIVM (Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu) jaarlijks vijfduizend mensen vroegtijdig door luchtvervuiling. Eén op de acht mensen in de wereld gaat te vroeg dood door hartproblemen, luchtwegaandoeningen en kankers die het gevolg zijn van fijnstof.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemt fijnstof ‘veruit de grootste milieubedreiging voor de mens’.


Kinderen

Bij kinderen is vastgesteld dat niet alleen de ontwikkeling van hun longen, maar ook die van hun hersenen kan achterblijven door luchtvervuiling. En dan spreken we niet over extreme vervuiling, maar over niveaus die in alle Europese steden worden gemeten.

Landbouw, verkeer, industrie

“Ammoniak van de landbouw en nitraat en stikstofdioxide van het verkeer en de industrie vormen samen de meeste fijnstof in Nederland”, zegt professor meteorologie en luchtkwaliteit Maarten Krol van de Universiteit Wageningen.

“Zeg maar: waar de stad en het platteland elkaar ontmoeten, daar ontstaan de problemen.”


Brabant

“Als je in Brabant een huis koopt, moet je eerst goed kijken waar de wind vandaan komt.” In café de Potdeksel op de markt van Deurne heeft Cyril Hoevenaars het niet over zware industrie, maar over de landbouwsector. De afgelopen 25 jaar is het fijnstof uit de Nederlandse veehouderij met dertig procent toegenomen.

Economische belangen

Volgens de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) is er geen veilige norm voor blootstelling aan fijnstof. Ook de geringste blootstelling kan schadelijk zijn voor de gezondheid. De Europese Unie hanteert een norm die twee keer zo hoog is als de WHO-norm. “In de EU-norm hebben economische belangen een groter gewicht”, geeft Michael Rutgers van het Longfonds als verklaring.

Verplicht voor bestuurders?

Het lezen van betrouwbare informatie over fijnstof en onze gezondheid zou verplichte stof moeten zijn voor alle huidige en toekomstige bestuurders (volksvertegenwoordigers!) in Nederland.

Klein maar niet fijn 

Lees het hele artikel voor een goed beeld van de fijnstof situatie in Nederland.
Bron: www.goene.nl; 12 december 2017

donderdag 14 december 2017

Economische waarde agrarische sector wordt overschat

De Nederlandse agrarische sector zegt keer op keer de tweede agrarische exporteur in de wereld te zijn, na de Verenigde Staten van Amerika. Deze bewering wordt te pas en te onpas gebruikt om de waarde van de agrarische sector voor de Nederlandse economie te benadrukken. Vaak wordt de uitspraak ook geloofd. Maar niets is minder waar, als je maar de goede cijfers gebruikt.


Export

In 2014 was, volgens het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS), de omvang van de Nederlandse  agrarische export 112 miljard dollar. In de opinie bijlage van de Volkskrant van 12 december 2017 wordt dat cijfer deskundig ontleed door Jasper Griffioen, hoogleraar Universiteit Utrecht, in zijn artikel ‘Landbouw is een stuk kleiner dan voorgesteld’.

Economische waarde van de sector

Om een juist beeld te krijgen van de economische waarde van de agrarische sector is niet de omzet maar de toegevoegde waarde van belang.

De toegevoegde waarde geeft aan wat de sector zelf in Nederland aan waarde bijdraagt.  

Ingekochte grondstoffen, goederen en diensten tellen daarbij niet mee. Van waarde voor Nederland is alleen wat de sector zelf in Nederland presteert. Nederland importeert veel grondstoffen en andere producten uit andere landen en delen van de wereld. In 2014 was de Nederlandse agrarische sector met een import van 75 miljard dollar de op vijf na grootste importeur van agrarische producten in de wereld. Van deze import werd 34% weer uitgevoerd.

Werkelijke exportwaarde

Volgens het artikel in de Volkskrant, dat volledig gebaseerd is op cijfers van het CBS, was de werkelijke exportwaarde van de Nederlandse agrosector in 2014 niet meer dan 45 miljard euro.

Dat is dan inclusief, tuinbouw, visserij, drank- en voedingsmiddelen industrie en agro-maak industrie. Dus veel breder dan alleen landbouw.


Succesverhaal?

Het economisch succesverhaal van de Nederlandse agrosector is veel genuanceerder dan vele organisaties, inclusief sommige politieke partijen, ons willen doen geloven.


Bron: De Volkskrant; 12 december 2017, pagina 22.

Vervolg

Het artikel in de Volkskrant gaat verder niet in op de economische waarde van verschillende sectoren voor de Nederlandse economie. Ook daarover zijn CBS cijfers beschikbaar. Zo kan de economische waarde van de sectoren veehouderij, akkerbouw en natuur/toerisme vergeleken worden.

Een voorlopige conclusie luidt dat de economische waarde voor Nederland van de sectoren akkerbouw en natuur/toerisme vele malen groter is dan dat van de sector veehouderij. 

Daarbij wordt vooral gekeken naar de opbrengst per hectare en werkgelegenheid per hectare. Deze vergelijking is immers bepalend in het kleine, overbevolkte Nederland.

De negatieve waarde van de verschillende sectoren (vervuiling, watergebruik, biodiversiteit etc.) wordt daarbij nog buiten beschouwing gelaten.


Verkiezing

Inzicht in de positieve en negatieve waarde van de agrarische sector voor de toekomst van Deurne is van het grootste belang voor de inwoners van Deurne. Die gaan op 21 maart 2018 kiezen voor de nieuwe samenstelling van de gemeenteraad Deurne.

Tot nu toe heeft nog geen enkele politieke partij de inwoners voorzien van de echte feiten. 


Wordt vervolgd.

woensdag 13 december 2017

Albert Heijn forceert meer duurzame zuivel

Een opzienbarend artikel in ‘Foodware. 'Gewone melk' is voorbij in de Nederlandse markt. Zowel Albert Heijn als Aldi kondigden aan meer dan alleen weidegang te willen van melkveehouders. De Zaanse super leverde ook meteen boter bij de vis door aan te kondigen de melkveehouder er direct beter voor te zullen belonen. Daarmee schuurt het definitief in de Nederlandse zuivelindustrie.


De zuivelsector

De Nederlandse zuivelsector is in omvang ongeveer 1/6 van de totale voedingsmiddelenindustrie en groter dan bijvoorbeeld de Nederlandse elektrische apparaten-, farmaceutische- of auto-industrie. Nederland heeft in omzet per inwoner de derde zuivelsector van de EU.

Zwembaden vol

Circa 19 duizend boerenbedrijven produceren met 1,5 miljoen koeien, 12 miljard kilo melk per jaar. Die melk wordt in Nederland verwerkt door 21 bedrijven in 51 fabrieken tot kaas, boter, consumptiemelk en melkpoeder.

Jumbo

Enkele dagen geleden kondigde Jumbo al een grote verandering aan. Jumbo maakte duidelijk dat 'gewoon melk' en 'gewoon weidegang' in de Nederlandse markt voorbij is. Andere supers volgden.
Lees meer in: “Veehouders en supers moeten betalen.

AH 

Albert Heijn was in stilte al maanden bezig om nieuwe eisen te ontwikkelen om melk met weidevogels, biodiversiteit, meer CO2 vastlegging in de bodem en weidegang voor ook jongvee te realiseren. Erik Lückers van AH: "Een grote stap vooruit voor koe, bodem en boer". AH betaalt ook drie cent per kilo extra aan de boer die aan de eisen van Albert Heijn wil voldoen.

AH en melk

AH betrekt de melk niet van een coöperatie, maar direct van boeren van wie het bedrijf de melk laat verwerken door A-ware, een zuivelverwerkend bedrijf. AH en A-ware werven boeren voor een contractperiode van minstens drie jaar. Ze kunnen tot einde dit jaar hun belangstelling kenbaar maken. In het nieuwe jaar kunnen dan AH, A-ware en de boeren besluiten of ze daadwerkelijk met elkaar in zee gaan. De boeren krijgen drie jaar de tijd om in het eisenpakket te  groeien.

Nieuwe eisen

AH heeft onder meer de volgende eisen bekend gemaakt: weidegang, 80% ruwvoer uit gras, grondgebondenheid, regionaal geteeld voer, 100% kruidenrijk grasland, transparantie en openstellen van het bedrijf, uitsluitend groene stroom.

Markt op de kop

De eerste nieuwe melk, kaas, boter, nagerechten en yoghurt moeten medio 2018 al in de winkels liggen. Het eisenpakket plaatst de melk en andere zuivel van AH in één klap boven het woud aan duurzaamheids- en diervriendelijkheidslabels. Het is nu de vraag of voldoende melkveehouders mee willen doen.

Lees vooral het volledige artikel in ‘Foodlog’.

Bron: Foodlog; 11 december 2017

dinsdag 12 december 2017

Veehouders en supers moeten betalen

Milieuorganisaties hebben hun tanden gezet in de melkkoe, een productiedier bij uitstek. De kritiek is bekend. De moderne koe komt te weinig buiten, produceert te veel mest, krijgt te vaak geïmporteerd veevoer en door grootschalige melkproductie verschraalt het platteland. Niks duurzaams aan dus.


Duurzaam nieuws?

Als supermarktketen Jumbo dan als eerste roept in 2020 echt duurzame huismerkmelk te willen aanbieden, is dat nieuws. Zolang onduidelijk is wie dat gaat betalen, klinkt het alsof de supermarkt gaat trakteren, maar het blijkt uit andermans zak te zijn.

Eerlijke prijs

Milieudefensie roept Jumbo op om vooral met een eerlijke prijs voor boeren over de brug te komen. Dat is begrijpelijk en noodzakelijk. Verduurzaming kost nu eenmaal geld. Boeren zijn zelf nauwelijks in staat om een eerlijke prijs voor duurzame producten af te dwingen.

Zwakste schakel

Boeren zijn de zwakste schakel in de keten. 

Met veel koeien op stal kan je bijvoorbeeld niet besluiten om de melkleverantie een paar dagen te staken. Jumbo's verweer dat 'de melkprijs nu eenmaal internationaal bepaald wordt', is lastig te rijmen met eerdere initiatieven. Zo krijgen boeren een paar cent meer voor weidemelk. Jumbo verkoopt zelfs het wat duurdere, prima ‘Weide Weelde  Zuivel’ van boeren die ook van weidevogels houden.

Consumenten

Voor consumenten mag die paar cent geen issue zijn. Uiteindelijk moet alle zuivel verduurzamen. Nu zijn landbouw massaproducten veel te goedkoop, vooral omdat van alles niet wordt verrekend in de prijs. Bijvoorbeeld de vernietiging van het landschap of de vervuiling van het oppervlaktewater.

In een duurzame samenleving is niet meer aan een eerlijk prijskaartje te ontkomen.


Overleven

Duurzaamheid is geen optie maar noodzaak. Het is niet de sterkste, het is niet de slimste maar diegene die zich het best kan aanpassen aan de veranderende omstandigheden die overleeft.

Mest

Het mestprobleem moet worden opgelost, er moeten nieuwe soorten stallen worden gebouwd. Grondgebondenheid is een eis. Maar zonder steun van de supermarkt en de consument, blijft omschakeling voor boeren lastig.

Bron: Trouw; 11 december 2017

Laatste nieuws

Albert Heijn heeft besloten om 3 cent per kilo melk extra te betalen aan boeren die leveren voor de nieuwe, verduurzaamde huismerk zuivellijn van de supermarktketen. AH heeft ook de eisen bekend gemaakt die aan duurzame boeren worden gesteld. Die liegen er niet om. Enkele voorbeelden van strenge eisen voor AH duurzaam:

weidegang voor melk- en jongvee
voldoende ligplekken in de stal
grondgebondenheid
kruidenrijk grasland
regionaal voer
transparantie van het bedrijf

Bron: Boerderij; 11 december 2017

zondag 10 december 2017

Schouten kiest nog niet tussen boer en natuur

In haar eerste grote debat als landbouwminister, verzet Schouten zich tegen de „valse dilemma’s” tussen boeren- en natuurbelang. Haar boodschap: we moeten zuinig omgaan met de natuur en wat zij voortbrengt.


Wie is minister Schouten?

De Tweede Kamer besprak de begroting van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Het was de vraag wat voor minister Carola Schouten wil worden. Eentje die vooral opkomt voor de boeren, of eentje die meer kiest voor natuurbescherming en dierenwelzijn?

Voorgangers

De afgelopen jaren zwaaide de politieke pendule wild heen en weer. Henk Bleker (CDA) koos rigoreus partij voor de boeren en tegen de natuurbeschermers.  Sharon Dijksma (PvdA) wist de twee kampen met elkaar aan tafel te krijgen. Haar opvolger Martijn van Dam (ook PvdA) was zeer impopulair bij boeren, omdat zij het gevoel hadden dat hij er niet voor hen zat.

Geen valse dilemma’s

Schouten wil geen „valse dilemma’s” tussen natuurbehoud en boerenbelangen, maar „verbinding”, „dialoog” en „balans”. „De boer kan niet zonder natuur, en de natuur kan niet zonder boer.”

Bij de benoeming van de verschillende problemen in de agrarische sector had Schouten oog voor burgers, boeren en natuur: van het verlies van biodiversiteit, de volksgezondheid bij grote stallen, afname van weidevogels tot de vele regels waar boeren zich aan moeten houden en de prijs die zij voor hun producten krijgen. 


Politieke behendigheid

Schouten geniet een reputatie als scherpe, inhoudelijk gedreven politica. Ze  deed vorige week nadrukkelijk haar best om alle partijen de hand te reiken. Zelfs van de Partij voor de Dieren, de meest luidruchtige opponent van het huidige landbouwbeleid, kreeg Schouten een welwillende behandeling.

Verdeelde Kamer

Veel concrete toezeggingen deed Schouten niet. Vaak hoorde de Kamer dat bij specifieke onderwerpen nog gesprekken lopen, of onderzoek wordt gedaan.
Welke eisen gesteld worden aan jonge boeren die van de overheid 75 miljoen krijgen om een bedrijf op te zetten? Begin 2018 komt de minister daarop terug. Hoe het makkelijker gemaakt moet worden om bij duurzaamheidsinitiatieven samen te werken, zonder op mededingingswetgeving te botsen? Het wetsvoorstel komt begin 2018.

Varkens

Hoe de 200 miljoen euro, bestemd voor stoppende varkensboeren in gebieden met veel vee, precies besteed gaat worden? De eerste helft van volgend jaar hoort de Kamer meer. De vraag is of het Schouten volgend jaar, wanneer de echte politieke keuzes gemaakt moeten worden, lukt om de weg van overleg en dialoog te blijven bewandelen.

De huidige Tweede Kamer is behoorlijk verdeeld over het landbouwbeleid, zo bleek tijdens het debat.


Coalitie en oppositie

Een groot deel van de oppositie vindt dat er in Nederland te veel dieren gehouden worden, en dat de veestapel moet krimpen. Coalitiepartijen CDA, VVD, D66, CU willen vooral ‘trots’ uitstralen op de Nederlandse landbouwsector, na de Verenigde Staten de ‘grootste’ wereldwijd.

Bron: NRC.nl; 7 december 2017